ŽIVAN BERISAVLJEVIĆ: Silovita antivojvođanska kampanja

Potvrda neizmenjenog nazadnjačkog bića nove vlasti

22. avg 2013

Dramatična promena vlasti na nivou Republike i u mnogim gradovima i opštinama vidno, koliko i zakonomerno, ojačala je snage radikalne unitarističko-centralističke i ultranacionalističke desnice, inače decenijama veoma uticajne u našem društvu. Ona je, očevidno, u celoj zemlji, a ne slučajno posebno u Vojvodini, ohrabrila njihovo napadno prisustvo i raspojasano pustopašenje na javnoj sceni. Ta je suštinska promena podstakla ne samo već ostvarene ili potencijalne promene odnosa političkih snaga u institucijama vlasti i javnom sektoru u celini, nego i upadljivo protivrečan razvoj svih političkih odnosa u Republici Srbiji.

Izgleda zaista paradoksalno, koliko je i nesumnjivo tačno: velikosrpske, nacional-centralističke i srbošovinističke, a – podrazumeva se – i antivojvođanske političke partije i društvene snage, koje su po svom određenju od raspada druge Jugoslavije do pobede na majskim izborima, bile nesavladivi glavni kočničari evropeizacije i modernizacije Srbije – po diktatu sudbonosnih objekivnih okolnosti, odnosno – u strahu od trajnog gubitka egzistencijalne, dakle evropske perspektive Srbije kao jedine (i stoga neumitne) političke alternative istorijskom ćorsokaku u koji su zemlju baš te snage i sunovratile – neočekivano su se, odmah po preuzimanju vlasti, energično poduhvatile rešavanja odnosa države Srbije sa osamostaljenim Kosovom i odlučno intenzivirale proces integracije Srbije u Evropu!

Taj realpolitički paradoks (a bar prividno i jedinstveni apsurd) za uočljivu posledicu – po prvi put od famozne Osme sednice i nasrtaja tih snaga na biće druge Jugoslavije – ima teške sukobe unutar decenijima pre svega idejno, pa i politički i akciono kompaktnog bloka srbijanske istorijske turbo-desnice, okupljene oko glavnog cilja – transformacije druge Jugoslavije u Srbislaviju, odnosno – stvaranja Velike Srbije kao reducirane druge Jugoslavije.

Ta upadljiva kontradiktornost i takav kopernikanski obrt u politici nove koalicije na vlasti izazvali su ozbiljnu pometnju na političkoj sceni kako Srbije, tako i Vojvodine, kao i promenu odnosa pre svega evropskih, ali i drugih bitnih faktora međunarodne zajednice kako prema novoj vlasti, tako i prema novoj opziciji. Upravo taj obrt i politički procesi koje on neminovno podstiče, kao i sve zaoštrenija ekonomska i socijalna kriza, nesavladiva bez temeljitih strukturnih reformi, sprovođenje korenitiih ustavnih promena nameću kao sve izvesniju neizbežnost, što je ohrabrujuće. Na svoj način, to snažno potvrđuje razloge za održavanje Četvrte vojvođanske konvencije i dugoročni značaj njenih ocena, stavova i zalaganja. (Ali, to ne isključuje i opasnost da ta i takva vlast, oličena pre svega u SNS-u, ne pokuša da nametne zemlji ustavne reforme po meri svoga retrogardnog mentalnog i idejnog sklopa i ne donese ustav gori i reakcionarniji od postojećeg.

Jurišničko antivojvođanstvo – potvrda neizmenjenog nazadnjačkog bića nove vlasti

Druga karakteristika koju ne smemo previđati jeste da je, nažalost, ta vladajuća srbijanska politička neodesnica, iako unutar sebe po prvi put žestoko sukobljena i razjedinjena oko načina rešavanja kosovskog pitanja i integracije države Srbije u EU, i dalje u potpunosti jedinstvena upravo u negiranju regionalnog identiteta i političke i civilizacijske samosvojnosti Vojvodine.Ona je silovito i ne birajući sredstva nagrnula, od prvog dana svoje vlasti, na politički subjektivitet i višenacionalno biće Vojvodine, u cilju njihovog brzog zatiranja i kažnjavanja biračkog tela Pokrajine zbog načina na koje je na majskim izborima glasalo, kao i u cilju disciplinovanja i nasilnog prekomponovanja legitimno izabrane vlasti u Vojvodini.

Na delu je nova histerična srbocentralistička antivojvođanska medijska haranga i šturmovička politička kampanja, poput one 1988. Naravno, i ovog puta – kao i pre 25 godina, u vreme famozne „jogrt revolucije“ – politički podjarena, osmišljena i akciono orkestrirano vođena iz vrha novokonstituisane republičke vlasti. U funkciji te kampanje, aktuelna republička vrhuška (uz očevidnu izdašnu podršku svete matere crkve, opipljiviju od pukih guslarskih blagoslova) sračunato stvara u samoj Pokrajini, do fašistoidnosti, ekstremne jurišničke, tobože „izvorno vojvođanske“ organizacije, ubrzano osniva nove ili pojačano mobiliše pojedine već osvojene vojvođanske medije („Dnevnik“, „Novine novosadske“) i visoke institucije kulture, nauke i obrazovanja (Matica srpska; delovi „Sterijinog pozorja“; tamjanizacija, dinarizacija i fajgeljizacija novosadske kulturne scene i politike, etc).

Jasno je da tom silovitom antivojvođanskom kampanjom – začinjenom i nizom nedvosmisleno antivojvođanskih izjava čelnih ljudi režima i brutalno antipokrajinskih poteza vrhunskih institucija države, aktuelna republička vlast, svim sredstvima politike, zapenušanije i beskrupuloznije od svih prethodnih, nastoji da dokine čak i onaj minimum autonomnih ovlašćenja i osvedočenih konstitutivnih prava AP Vojvodine, kojima važeći antivojvođanski Ustav Pokrajini nominalno „garantuje“ njenu (inače nesuštinsku) autonomiju. Uz izdašnu pomoć memorandumske nacional-centralističke elite i aktivnu podršku razuzdanih kleronacionalističkih krugova i snaga, uz puno idejno-političko jedinstvo i dnevno akciono sadejstvo sa njima (uostalom, u ovom trenutku) jedino kad je reč o vojvođanskom pitanju, kršeći pri tome elementarna načela moderne parlamentarne demokratije, ta vlast nasrće na sve legitimne institucije Pokrajine, od Skupštine i Vlade APV do VANU i Razvojne banke Vojvodine, na legitimno izabrane organe vlasti u nizu vojvođanskih opština. Pritom, opasno ugrožavajući decenijama negovane harmonične međunacionalne odnose u njima i sve one vrednosti na kojima je vekovima građen vojvođanski evropski regionalni identitet.

Uveren sam da se upravo tim novim pojačanim nasrtajima na samosvojno regionalno biće Vojvodine i ostatke njene fasadne autonomije – koji eskaliraju uprkos iznuđenog „zaokreta“ politike naprednjačko/SPS koalicije prema Evropskoj uniji – najizrazitije demonstrira stvarna antidemokratska, nacionalističko-unitaristička, antievropska i antivojvođanska priroda aktuelne republičke vlasti. Očito da je upadljivo jačanje političkog nasilja nad Vojvodinom samo novi, još bezobzirniji produžetak skoro jednovekovnog odnosa srbijanske političke elite prema Vojvodini, kao postojano i nemilosrdno ekonomski raubovanom ratnom plenu i pukoj koloniji beogradskog kabadahijskog poretka, od 2006. ustavno omogućenog i reinstaliranog antivojvođanskim mitrovdanskim ustavom.

Ali, ono što se pritom opasno previđa jeste istina da se takvim odnosom prema Vojvodini ubrzano nastavlja – zlosrećnom jogurt revolucijom pre ravno četvrt veka započeto – nezaustavljivo srljanje države Srbije u istorijski ambis permanentne unutrašnje nestabilnosti. I, naravno, svekolikog nazadovanja Vojvodine. Time se pojačano produbljuje, do nepremostivosti i potencijalne nepomirljivosti, jaz između Vojvodine i Srbije, koja i u novom vlastodržačkom „izdanju“ kratkovido ponovo napadno demonstrira da ne pristaje na istinu da je reč o dva samosvojna geopolitička entiteta koja danas konstituišu Republiku Srbiju. I koja, uprkos skoro jednog veka turbulentne istorije, zadrto odbija da razume da će – sve dok tu istinu srbijanska politička i nacionalna elita ne prihvati kao istorijsku datost – vojvođansko pitanje biti sve bolnija ustavna rak rana države Srbije.

Zapravo, da se takvom plitkoumnom i kabadahijskom politikom vojvođansko pitanje ne dokida, nego se sve dramatičnije i sve vidljivije otvara kao najkrupnije nerešeno konstitutivno i demokratsko pitanje države Srbije, bez čijeg rešavanja – na osnovama koje je kao platformu za dogovor sa izvorno demokratskim snagama Srbije ponudila upravo Četvrta vojvođanska konvencija i vojvođanske političke snage oko nje okupljene – Srbija ne može postati moderna evropska država i stožerni faktor stabilnosti i prosperiteta u regionu.

(Autor je kopredsednik Četvrte vojvođanske konvencije)

Podelite ovu stranicu!

Karikatura nedelje
STUPS: Aktivisti
Pretraga arhive
Pretraga po datumu
Pretraga po kategorijama
Google Pretraga