Noć kad je gorela Vijećnica

U požaru je nestao Katalog Nacionalne i univerzitetske biblioteke Bosne i Hercegovine, oko 80 posto knjižnog fonda i dokumenata koji svedoče o istoriji BiH

26. avg 2013

U noći između 25. i 26. avgusta 1992. godine, nakon višesatnog granatiranja snaga JNA i Vojske Republike Srpske, zapaljena je Gradska vijećnica u Sarajevu, jedan od najznačajnijih kulturno – istorijskih spomenika BiH.

U požaru je nestao Katalog Nacionalne i univerzitetske biblioteke Bosne i Hercegovine, oko 80 posto knjižnog fonda i dokumenata koji svedoče o istoriji BiH. Unutrašnjost vijećnice je gotovo potpuno uništena u požaru koji je usledio nakon granatiranja. Oko tri miliona knjiga i tri stotine unikatnih rukopisa neprocenjive vrednosti zauvek je izgubljeno.

Gradska vijećnica predstavlja najlepši i najreprezentativniji objekat iz austrougarskog perioda građen u pseudo-maurskom stilu. U ovom stilu rađena je većina objekata što ih je u Sarajevu ostavila austrougarska vlast. Prvi projekat je uradio Karlo Paržik, a kako se ovaj nije svideo ministru Benjaminu Kalaju, izrada novog je poverena Alexandru Witteku. Kao uzor u izradi ovog projekta poslužila mu je džamija Kemala II zbog čega je dva puta odlazio u Kairo. Kako je Witek izvršio samoubistvo, završetak njegovog projekta je poveren 1894. godine Ćirilu M. Ivekoviću. Uporedo sa izradom i razradom projekta tekla je i izgradnja objekta od 1892. do 1894. godine. Objekat gradske vijećnice zvanično je predat na upotrebu 1896. godine.

Samo zdanje izgrađeno je u stilskom spoju istorijskog elekticizma, predominantno u pseudo-maurskom izražaju, za koji su stilski izvori nađeni u islamskoj umjetnosti Španije i sjeverne Afrike.

Prvobitno je Vijećnica bila zgrada tadašnje gradske uprave i gradske administracije Sarajeva. Nakon Drugog svetskog rata, sve do 1949. godine Vijećnica je služila gradskoj upravi, kao zgrada Okružnog suda Sarajeva i sedište Bosanskohercegovačkog sabora. Nakon toga Vijećnica postaje Gradska biblioteka, odnosno Nacionalna i univerzitetska biblioteka BiH.

Uništena je tokom opsade Sarajeva koja je trajala od 1992. do 1995. godine.

Istoričar i ministar kulture i sporta u Vladi Kantona Sarajevo Dubravko Lovrenović prisetio se dana kada je granatirana i zapaljena Vijećnica.

„Otišao sam do Vijećnice i pratio pokušaje spašavanja neprocjenjivog kulturnog blaga koje se nalazilo u tom prelijepom zdanju. Na žalost, ti pokušaji su samo malim dijelom urodili plodom. Danas, 20 godina nakon tog događaja, BiH više nije onakva kakva je bila tog dana kada je Vijećnica gorjela. Sada se obnova ovog zdanja privodi kraju i nadam se da će obnovljena Vijećnica ponovo simbolizirati multikulturni duh BiH i Sarajeva. Vijećnica nije bila nikakav vojni cilj, a njeno stradanje treba staviti u kontekst opće tragedije ove zemlje i Sarajeva koje je spaljivanjem Vijećnice i knjižnog fonda apsolutno izgubilo jedan od svojih znakova kulturnog identiteta“, rekao je Lovrenović za Deutsche Welle.

Projekat rekonstrukcije je, nakon više od decenije, konačno pri kraju, i prema najavama, Vijećnica bi trebala biti otvorena u proleće 2014. godine.

(Kontrapress)

Podelite ovu stranicu!

Karikatura nedelje
STUPS: Aktivisti
Pretraga arhive
Pretraga po datumu
Pretraga po kategorijama
Google Pretraga