CRCD: Višegodišnji etnički sukobi u Temerinu

novi etnički incidenti u Temerinu imaju poseban značaj u svetlu nedavnih ponuđenih rešenja kosovskog problema

29. jan 2013

Centar za razvoj civilnog društva (CRCD) iz Zrenjanina apelovao je danas da se obrati posebna pažnja na međuetničke incidente u opštini Temerin, pošto je reč o već višegodišnjim „etničkim suobima“ u tom mestu u blizini Novog Sada.

CRCD je u saopštenju za javnost ocenio da novi etnički incidenti u Temerinu imaju poseban značaj u svetlu nedavnih ponuđenih rešenja kosovskog problema.

„Zagovaranje stvaranja Zajednice srpskih opština na području Kosova radikalizuje mađarske zahteve u Vojvodini za teritorijalnom autonomijom. U Temerinu, koji se nalazi na granici relativno homogenog mađarskog etničkog korpusa u Bačkoj, i na samo 20 kilometara od sedišta najmilitantnijih srpskih neonacističkih organizacija u Novom Sadu i Veterniku, svako etnifikovanje problema statusa Kosova može da izazove nesagledive posledice“, navodi se u saopštenju.

Ta nevladina organizacija je da „višegodišnji etnički sukobi“ u Temerinu ne prestaju, i pored svih napora pokrajinskih organa uprave, nezavisnih tela i MUP-a.

CRCD je naveo da postoje „vrlo ozbiljne indicije“ da su petorica mladića mađarske nacionalnosti u nedelju rano ujutro pretučeni isključivo zbog svoje etničke pripadnosti. Novosadska policija saopštila je danas da je podnela krivične prijave protiv dvojice mladića za krivično delo učešća u tuči i dodala da nastavlja operativni rad na rasvetljavanju ovog događaja.

CRCD je podsetio da su 21. oktobra prošle godine u Temerinu pretučena dvojica mladića srpske nacionalnosti, od strane sedmorice mladića mađarske nacionalnosti, koji su nosili nacistička obeležja.

„Ovim se nastavlja višegodišnja spirala etničkog nasilja u Temerinu. Avgusta 2011. na tribini kasnije zabranjene srpske fašističke organizacije Obraz u Bačkom Jarku u opštini Temerin učestvovalo je oko 500 mladih ljudi. Oni su posle tribine organizovali ponoćni marš kroz kvartove Temerina naseljene Mađarima“, piše u saopštenju.

Dodaje se da mađarski neonacisti iz Sente i Ade sve češće organizuju „pohode“ u Temerin.

Temerin

Rat grafitima neretko rezultira fizičkim obračunima

„Preko je potrebno pratiti dalje posledice različitih solucija zagovaranih i primenjivanih u rešavanju kosovskog problema na etničke odnose u Vojvodini. Etnički incidenti u Temerinu u ovom su pogledu uvek predstavljali vrlo pouzdan test“, navodi se u saopštenju za javnost.

O istraživanju Temerin – sadašnjost ili budućnost Vojvodine::

Predmet istraživanja, koje je Centar za razvoj civilnog društva (CRCD) uz podršku Fondacije za otvoreno društvo i u partnerstvu sa Skupštinom AP Vojvodine sproveo tokom aprila 2012. bilo je stanje međunacionalnih odnosa u opštini Temerin. Ovu opštinu u južnoj Bačkoj (28.000 stanovnika) karakterišu delikatni odnosi između apsolutne srpske etničke većine i brojne mađarske manjine, koji su tokom poslednje decenije često kulminirali u gotovo kontinuiranim međuetničkim incidentima. Smešten na krajnjem obodu relativno homogenog mađarskog etničkog korpusa, a u neposrednoj blizini Novog Sada, prestonice Šešeljeve “Velike Srbije” i desno radikalizovane srpske omladine, izložen velikim migracionim turbulencijama tokom više od dva stoleća, Temerin je svojevrsni lakmus za prošle, sadašnje i buduće etničke sukobe u Vojvodini.. Poslednji veći migracioni talas izazvan ratovima u Hrvatskoj i Bosni rezultirao je znatnim povećanjem udela srpskog stanovništva i oštrom podvojenošću između srpske i mađarske zajednice, pre svega među mladima.

Snažan talas međuetničkih incidenata (fizički napadi, verbalni napadi i pretnje, grafiti, nacionalistički plakati, oskvrnuća i uništavanja crkvene imovine, spomenika i grobalja, uništavanje privatne svojine) zabeležen je u periodu 2003-2005, da bi gotovo u kontinuitetu incidenti opstajavali i tokom perioda 2008-2012.

Kada opisuju vinovnike i uzroke incidenata, ispitivani građani Temerina uglavnom navode zloupotrebu alkohola i narkotika na mestima gde se okupljaju mladi; nacionalizam se u odgovorima često ignoriše. To je još jedna potvrda da je etnički nacionalizam u Srbiji politički „normalizovan“, a na ravni svakodnevnog iskustva običnih građana je do te mere prožeo socijalni život da je postao neprimetan. Ono što ispitanici iz oba etnička korpusa zapažaju jeste delovanje ekstremističkih grupa (Obraz, Pokret 64 županije, Nacionalni stroj) u lokalnoj zajednici. U percepciji građana ne postoji jasna povezanost ovih desnih nasilnih ekstremista sa političkim strankama većinske ili manjinske grupe.

Stanje međunacionalnih odnosa u Temerinu sagovornici srpske nacionalnosti vide kao bolje nego njihovi pandani mađarske nacionalnosti: 39% ispitanih Srba i 52% ispitanih Mađara označava odnose između većine i manjine kao teške i napete.

S druge strane, etnički Srbi iz temerinske opštine su mnogo veći pesimisti u pogledu budućnosti svoje nacije u Vojvodini u poređenju sa komšijama mađarske nacionalnosti. Samo 13% ispitanih Mađara ocenjuje perspektive svoje nacije kao loše, dok je taj procenat kod ispitanih Srba daleko veći: 35%.

Osećanje nacionalne ugroženosti (u lokalnom ili širem/regionalnom okviru), bilo ono osnovano ili ne, ima za posledice, s jedne strane, očitu neiskrenost mnogih ispitanih Mađara, i s druge strane, veoma raširen šovinizam kod ispitanih Srba. To jasno ilustruje jedan od ključnih rezultata istraživanja: 47% sagovornika srpske nacionalnosti smatra da pripadnici manjina već imaju suviše prava, a samo 18% ispitanih Mađara zagovara posebna manjinska prava.

Devedesetih godina deca su razdvojena u dve škole – isključivo po nacionalnoj pripadnosti

Devedesetih godina deca su razdvojena u dve škole – isključivo po nacionalnoj pripadnosti

Reakcije državnih, pokrajinskih i lokalnih organa vlasti i civilnih činioca na temerinske incidente su veoma različite. Tužilaštvo reaguje sporo i sa najblažim kvalifikacijama krivičnih dela, policija deluje znatno efikasnije, i proaktivno i sankcionišuće. Pokrajinski organi vlasti su u najvećoj meri svesni delikatnosti sredine i međuetničkih tenzija. U koordinaciji s njima, lokalni i civilni činioci nastoje da nešto urade pre svega na prevazilaženju etničke distance među mladima.

Problem Temerina je možda najlakše razumeti u uporednom okviru kao problem desnog srpskog šovinističkog ekstremizma, koji buja u novosadskim prigradskim naseljima. Kada bi u Veterniku ili u Futogu (visoko šovinizirana prigradska naselja Novog Sada) u većem broju živeli pripadnici nacionalnih manjina, u njima bi se dešavali incidenti karakteristični za Temerin.

(Autonomija) 

Podelite ovu stranicu!

Karikatura nedelje
STUPS: Dijalog
Pretraga arhive
Pretraga po datumu
Pretraga po kategorijama
Google Pretraga