Tribina Antifašističke koalicije: Ekstremisti u Srbiji služe kao strašilo vlasti

30 Oct 2018

"Na mržnji parazitira gomila političkih i parapolitičkih struktura"

Pisac i izdavač Srđan Srdić upozorio je da ne bi bilo dobro da svega pet ljudi u Srbiji zagovara fašizam. Smatra da su takve organizacije u Srbiji prilično opskurne, te da ljudi za njih uglavnom ne znaju.

On je, međutim, ukazao da je opasno to što se sa takvim organizacijama manipuliše sa pozicija moći.

Na mržnji parazitira gomila političkih i parapolitičkih struktura. I zato treba govoriti o tome i ukazivati na te opasnosti”, istakao je Srdić na tribini vojvođanske Antifašističke koalicije “Gde živi ekstrmizam” održanoj večeras su Kikindi.

On je podsetio na uništavanje pekara lokalnih Albanaca u Vojvodini pre nekoliko godina, navodeći da je to bio “klasičan fašistički čin”.

Srdić je ocenio da je u tom pogledu veliki probelm “totalna neinformisanost i nedostatak obrazovanja”.

“Zato će borba portiv ovakvih pojava ovde trajati još dugo. Oni zapravo služe kao strašilo vlasti”, kazao je on, dodavši da neofašistički pokreti postaju mnogo snažaniji nego što objektivno jesu ako u društvu nema adekvatne reakcije.

Novinar Darko Šper rekao je da fašističke i nacističke pojave postaju sve prisutnije i sve opasnije.

“Dešava se već da zabranjuju prikazivanje nekih dokumentarnih filmova, ili da upadaju na tribine čija tematika im nije po volji”, ukazao je on.

Šper je ocenio da je slika i prilika odnosa države prema takvim pojavama maratonsko suđenje desničarima optuženim za napad na Antifašističku kolonu 2007. godine, u kojem su danas, posle 11 godina sporenja, izrečene prvostepene presude, sa minimalnim kaznama.

Aktivistkinja Antifašističke koalicije Marija Srdić kazal je da je cilj formiranja Antifašističke koalicije da se odgovori na ovu opasnost i da se oživi antifašizam i njegove vrednosti.

Ona je ukazala da se propisi kojima se zabranjuje upotreba fašističkih i nacističkih simbola ne primenjuju, te da ne postoji ni adekvatan odgovor pravosuđa na takve pojave.

“Nažalost, i u institucijama u Srbiji su danas oni koji su iznikli iz šinjela Vojislava Šešelja. Mnogi ekstremni desničari i oni koji zagovaraju neofašističke ideje su među državnim činovnicima, a ceo državni vrh odlazi na promociju kvazi nevladine organizacije koja zapravo propagira takve opasne ideje. Oni su u centru, mi smo na margini”, ocenila je Marija Srdić.

Na tribini su predstavljeni radovi studenata koji su istraživali ekstremističke i desničarske organizacije u Novom Sadu i Srbiji, njihovo delovanje i odnos države, odnosno pravosudnih organa prema neofašističkim pojavama i incidentima koje su izazavali.

U Srbiji je danas aktivno najmanje 23 desničasrke organizacije koje zagovaraju nacionalnu i versku mržnju, pokazalo je istraživanje na osnovu kojeg je urađena mapa “Gde živi ekstremizam”, na kojoj su navedena sedišta ili mesta okupljanja fašističkih i ekstremističkih grupa. Neke od tih organizacija aktivne su već godinama poput Srpskog narodnog pokreta 1389, Otačastvenog pokreta Obraz ili Nacionalnog srpskog fronta, koji je naslednik zabranjenog Nacionalnog stroja. Neke od novijih organizacija povezane su Mišom Vacićem i vladajućom koalicijom, neke promovišu Dimitrija Ljotića i Milana Nedića, a neke deluju pod maskom humanitarnih organizacija.

Rad “Kako se crta ekstremizam” donosi seriju fotografija sa grafitima iz Novog Sada koji promovišu fašističke simbole, a koji su preplavili fasade u raznim delovima grada. To su najčešće tradicionalni fašistički simboli svastike, ali i poruke mržnje te veličanja ratnih zločinaca.

U radu “Kako ekstremizam peva”, ukazano je da u Srbiji deluju mnogi bendovi sa fašističkim i nacističkim opusom, reč je o takozvanim Oi! bendovima i antikomunističkim bendovima, kako se sami deklarišu. Oni imaju svoju publiku, a nastupaju u odabranim klubovima, ali se takvi nastupi uglavnom ne najavljuju. Uglavnom rade u “ilegali”, koncerti su zatvorenog tipa, karte nisu u slobodnoj prodaji. U tradicionalnim medijima se ne pojavljuju, ali se na društvenim mrežema mogu pronaći njihove pesme u kojima se poziva na rasnu, versku i nacionalnu mržnju, ili veličaju nacisti i sam Adolf Hitler.

Sa druge strane, država je slepa na ovakve pojave, i uprkos zakonima koji zabranju upotrebu ovih simbola, kao i delovanje organizacija koje promovišu mržnju i nasilje – takve pojave prolaze nekažnjeno, pokazuje istraživanje “Efikasnost pravosudnog sistema u suzbijanju ekstremizma u Novom Sadu”. Naime, podaci dobijeni iz tužilaštava i sudova, korišćeni u ovom istraživanju, pokazuju da većina prijava za širenje i izazivanje mržnje i netrpeljivosti po različitim osnovama biva odbačena ili godinama ostaje u pretkrivčnom postupku. Najdrastičniji primer je slučaj Nacionalni stroj, čiji aktivisti su fizički napali učesnike Antifašističke šetnje „Stop fašizmu“ 2007. godine, a u kojem se još ne nazire sudski epilog. Ovakva slika u raskoraku je sa relanošću, jer su svakodnevno prisutni primeri širenja govora mržnje i podstrekivanja nacionalne netrpeljivosti, ocenjuje se u izveštaju i dodaje da se “time šalje poruka da je širenje rasne, nacionalne, verske mržnje i netrpeljivosti prihvatljivo, te da su takva inkriminišuća ponašanja normalna, ako ne i poželjna”.

Pre tribine na Gradskom trgu u Kikindi održana je javna akcija Antifašističke koalicije na kojoj su aktivisti razgovarali sa građanima i delili im brošure “Heroine i heroji antifašizma”, u kojima se podseća na neke od učesnika Narodnooslobodilačke borbe koji su proglašeni herojima. Na akciji su puštane partizanske i komunisitičke pesme.

Vojvođanske nevladine organizacije okupljene u Antifašističku koaliciju organizovale su prethodno javnu akciju i tribinu “Dan pobede” u Novom Sadu 23. oktobra, povodom oslobođenja tog grada u Drugom svetskom ratu.

Projekat “Mapiranje ekstremizma i građanski otpor – Srbija 2018” sprovode Centar za podršku ženama i vojvođanska Antifašistička koalicija, uz finansijsku podršku Fondacije za otvoreno društvo Srbija.

Vojvođanska antifašistička koalicija 9. maja ove godine objavila je i Proglas o otporu fašizaciji društva, kojim se poziva na stvaranje društvene snage koja će promovisati vrednosti antifašizma, te pružati otpor političkim i društvenim procesima zasnovanim na totalitarizmu, autoritarizmu, kultu ličnosti, represiji, širenju straha i nasilja.

(Autonomija)

Podelite ovu stranicu!