TAMARA KALITERNA: Vojvodina – najbolje iz Srbije

10 Mar 2013

O mašinovođama, lokomotivama i vagonima

Prošle sedmice podeljene su nagrade “Najbolje iz Srbije” za kompanijske, robne i uslužne marke u 20 kategorija. Od 12 nagrađenih proizvođača polovina su iz Vojvodine. Najbolju ulogu u promociji Srbije odigrao je Srbin iz Monaka Novak Đoković.

Nagrađene su, između sto kandidata, izabrali Privredna komora Srbije, Ministarstvo spoljne i unutrašnje trgovine i telekomunikacija i dnevnik “Privredni pregled”. Od stranih kompanija koje posluju u Srbiji odlikovani su Fiat, Nestle, Premia Delhaize…

“Najbolje iz Srbije” su iće, piće, stočna hrana, boje, donji veš, pomade, odeća… u razvijenom svetu u rangu poluproizvoda.

Suncokretovo ulje Iskon iz Šida i poslastice firme Bambi-Banat u državi gde hleb nije svakodnevna pojava najbolje su što Srbija ima u kategoriji hrane.

Dobitnu kombinaciju ulja proizvodi Victoriaoil AD osnovana 1978. godine. Stekla je Kosher, Hallal i IFC sertifikat. U Bambi-Banatu su konkurentni 46 godina. Bambi-Banat AD je osnovana 2006. spajanjem kompanija Bambi iz Požarevca i Banat iz Vršca.

Socijalizam sa likom Božić Bate

Vršački trgovac Samuel Švarc (Samuel Schwartz) otvara 1894. fabriku slatkiša po imenu Canditen-Fabrik. Fabriku 1927. godine preuzimaju braća Ifko. Posle II svetskog rata fabrika je prekrštena u Banat, ali ne menja Ifkov logo. Proizvodnja se orijentisala na američko tržište. U doba najljućeg socijalizma u zemlju komandnog kapitalizma izvozile su se čuvene Ifkove Božić Bate, zečevi, mačke i ostale figurice nezaboravne za detinjstvo Amerikanaca, Evropljana i Jugoslovena. Fabrika Banat je 1960. bila na prvom mestu po kvalitetu proizvoda u bivšoj Jugoslaviji.

Bambi je počeo 1967. kao fabrika dečjeg keksa sa 37 zaposlenih, a keksom Plazma postaje šampion kvaliteta bivše Jugoslavije. Danas je sedište požarevačko-vršačkog koncerna u Beogradu.

Kompanija Nectar iz Bačke Palanke od lokalnog proizvođača voća osnovanog 1998. godine pretvorila se u jednog od vodećih prerađivača voća i povrća na Balkanu. Pod marketinški nepoželjnom kampanjom – “Nije svejedno”.

U julu 2011. Nectar je za 50 miliona evra kupio 93,73 odsto vlasništva Fructala, najpoznatijeg slovenačkog proizvođača sokova. Fructal je svoju prvu jabuku posadio oktobra 1945. Vlasnik Nectara je porodica Radun. Nectarova kupovina Fructala je najveća među retkim srpskim investicijama u Sloveniji. Fructal je godinu dana pre prodaje imao pet miliona evra profita.

Najbolji brend u kategoriji pića je i Jelen pivo iz Apatina. Za njega važi čuvena rečenica o marketingu: 50 odsto para uloženih u marketing je sigurno bačeno, ali se nikad ne zna kojih 50 odsto.

Apatinska pivara osnovana je 1756. godine kao Carska pivara. Carica Marija Terezija je Dunavom doselila 1748. godine u Apatin stanovnike Austrije i Nemačke, a oni su nosili recepture piva. Pivara, pecara i tekstilna radionica su 1760. pripomogle da se Apatin proglasi za grad sa posebnim statusom. Pivara se prvi put privatizuje krajem XIX veka.

U junu 2012. godine Apatinska pivara postaje deo jedne od najvećih svetskih pivarskih kompanija Molson Coors. Komercijalni centar Apatinske pivare je u Beogradu.

Najbolji inostrani brend sa statusom domaćeg proizvoda je pivo Carlsberg iz Pivare Čelarevo, koja je deo Carlsberg Group od 2003. Kompanija Karlsberg Srbija osvojila je i nagradu Kluba privrednih novinara u kategoriji “Inovativnost u poslovanju” za 2012. godinu, a za počasno mesto u vitrini dobila je plaketu i repliku zlatnog dinara cara Dušana čijem carstvu Vojvodina nije nikada pripadala. Ni po Dušanovom zakoniku, ovaj „srpski perper“, ne bi pripao stranoj državi.

Polovina i dve trećine

Pivaru Čelarevo je 1892. osnovao zemljoposednik i industrijalac Lazar Dunđerski. Započeo je da radi s kapitalom od 240 lanaca oranica u Sentomašu, a na kraju je proširio poslovanje i imetak na Bosnu i Srbiju. Između ostalog, poklonio je Srpskom privrednom društvu Privrednik originalnih 100.000 kruna, a ne njihovu repliku.

Stopa rasta u Karlsberg Srbija bila je 2005. najveća stopa privrednog rasta u Srbiji.

Poslednji na vojvođanskom delu spiska “Najbolje iz Srbije” je Naftna industrija Srbije, koja eksploatiše gas i naftu pretežno u Vojvodini. Osnovana je 1949. u Zrenjaninu, a sedište je u Novom Sadu.

Iz donje polovine Srbije nagrađeni su Dahlia i Mona iz Beograda, Maxima iz Lučana, Extreme intimo iz Arilja, Luna iz Požarevca i Nutriko iz Vranja. Odnos nagrađenih iz gornjeg i donjeg dela Srbije je 6:6.

Od 12 drugih proizvoda, dobitnika nagrade Top corner koju dodeljuje isti žiri, a ove godine će biti izloženi u prodavnicama najvećih trgovinskih lanaca u Srbiji, dve trećine su iz Vojvodine: osim ulja, piva i sokova tu su Noblice iz Kikinde, paprika iz Novog Kneževca, pašteta iz Vrbasa, hleb bez brašna iz Bečeja, margarin iz Vrbasa.

Vojvodina čini manje od četvrtine površine Srbije sa kosovskom opsenom i petinu stanovništva Srbije sa kosovskom fatamorganom.

(Autonomija)

Podelite ovu stranicu!