SONJA BISERKO: Srbija se prva otcepila od SFRJ

01 Apr 2014

Svedočenje zbog kojeg je otvoren lov na Sonju Biserko

Nakon što su objavljeni delovi svedočenja Sonje Biserko pred Međunarodnim sudom pravde u Hagu, Srbija se “digla na noge”, a lov na direktoricu Helsinškog odbora za ljudska prava je otvoren. Otkud takvo “jedinstvo”, otkud takva “sabornost” u prikrivanju zločina Miloševićeve krvave vladavine? Možda zato što istina boli najviše…

Dakle, pročitajmo zajedno ono što su “ekskluzivno” preneli mediji:

Direktorica Helsinškog odbora za ljudska prava u Srbiji Sonja Biserko rekla je kao svedok pred Međunarodnim sudom pravde u Hagu da je Vlada Srbije deceniju uoči rata 1991. vodila “krstaški rat” protiv Jugoslavije, “uništavajući sve institucije savezne države”.

Sonja Biserko je svedočila 4. marta, kao veštak Hrvatske za raspad Jugoslavije tokom glavne rasprave po tužbi zvaničnog Zagreba protiv Srbije zbog genocida navodno počinjenog nad hrvatskim civilima tokom rata u toj republici 1991. Najviši sud UN je novinarima zabranio da iskaz svedoka objave pre današnjeg kraja rasprave.

Dok ju je ispitivao zastupnik Hrvatske Kir Starmer, Biserko je izjavila da je Srbija, “krajem 20. stoleća”, počela da sprovodi devetnaestovekovni “projekat jedinstva i ujedinjenja svih Srba”, što nije odgovaralo “duhu vremena”, naročito posle pada Berlinskog zida, prenosi agencija Beta.

“Logika iza toga je da je Srbija oduvek shvatala Jugoslaviju kao Veliku Srbiju… Srbija je uvek negirala prava i identitet Makedoncima, Hrvatima i drugima… Nije razumela da su se ti narodi emancipovali i stvorili svoj identitet tokom 20. veka… To je bilo ključno za razumevanje negiranja i nepriznavanja postojanja tih naroda… koje je bilo vrlo prisutno u kampanji uoči rata – ‘Hrvati su Srbi, Muslimani su Srbi’ i tako dalje. To je zaista devetnaestovekovna teorija nacija”, ocenila je Biserko.

Naglasila je da je taj “srpski nacionalni program” odigrao “ključnu ulogu u tragičnom raspadu Jugoslavije”. Od smrti Josipa Broza Tita, kako je rekla, “nijedna druga republika nije razmišljala o odvajanju i odlasku iz Jugoslavije”.

Biserko je izjavila da su vlasti Slobodana Miloševića, posle pada Berlinskog zida, nastavile “krstaški rat protiv Jugoslavije, uništavajući sve federalne institucije i stvarajući svršen čin”, na koji je međunarodna zajednica zakasnila da reaguje.

Amandmane na Ustav Srbije iz 1990, Biserko je nazvala “prvim secesionističkim dokumentom” u nekadašnjoj Jugoslaviji.

“Miloševiću je bio raščišćen put da nastavi svoju kampanju… Haška konferencija (1991) bila je poslednja šansa da Jugoslavija opstane u tadašnjem okviru, ali je, nažalost, Srbija odbila tu ponudu zato što je JNA već bila na njenoj strani”, istakla je Biserko pred najvišim sudom UN.

Prema njenim rečima, JNA je čitavu deceniju pre toga bila podvrgnuta promenama da bi “Srbi mogli da je kontrolišu”.

Vlasti Srbije su pripremale scenario za raspad Jugoslavije

Tokom unakrsnog ispitivanja, zastupnik Srbije Novak Lukić pitao je svedoka na čemu je zasnovala tvrdnje iz pisane izjave da su vlasti Srbije scenario za raspad Jugoslavije “pripremile unapred”.

Biserko je odgovorila da je tu tvrdnju utemeljila na “brojnim javnim dokumentima i medijskim najavama rata i pripremama srpskog naroda za ono što će doći”.

“Deset godina trajala je neka vrsta medijske pripreme, pogotovo od 1988. do 1991. kada je srpski narod kondicioniran za nešto što će doći, tako što se ponovo najavljivao genocid, pre svega u Hrvatskoj i BiH. Zapravo se insistiralo na tezi da je srpski narod žrtva obe Jugoslavije, a ta kampanja pokazala je šta se sprema”, konstatovala je Biserko.

Precizirala je da je “taj pogled na krizu u bivšoj Jugoslaviji zaokružio Memorandum Srpske akademije nauka i umetnosti”, a da su ga zastupali “brojni akademici”, kao i Srpski pokret obnove i Srpska radikalna stranka u svojim programima.

U osvrtu na njenu izjavu da su ustavne promene u Srbiji 1990. bile prvi secesionistički dokument u Jugoslaviji, advokat Lukić podsetio je svedoka da je i Slovenija prvo amandmanima dala prednost svom ustavu pred saveznim.

“Sve republike su bile u pripremi promene ustava, što je odražavalo tadašnju realnost u Jugoslaviji, ali je Srbija prva de fakto donela taj ustav”, uzvratila je Biserko.

Na zaključak Sonje Biserko o ključnoj ulozi vođstva Srbije u razbijanju Jugoslavije, advokat Lukić uzvratio je pitanjem: “Znate li ko je izgovorio rečenicu: ‘Mislim da sam obavio zadatak, Jugoslavije više nema.’?”

“Da, znam, to je rečenica koju je izgovorio Stjepan Mesić, koji je tada bio predsednik Jugoslavije, ali koji de fakto nije bio predsednik Jugoslavije. Instalirala ga je međunarodna trojka i nije imao nikakvu kontrolu i ingerencije nad, recimo, JNA.”

Na pitanje ko je Mesiću dao zadatak čijim se izvršenjem pohvalio u oktobru 1991, Biserko je rekla: “Ne razumem vaše pitanje.”

Pošto je Lukić, aludirajući na hrvatskog predsednika Franju Tuđmana, ponovio pitanje, Biserko je odgovorila: “Mislim da je ta rečenica, može o njoj da se govori, donekle irelevantna, s obzirom na ono što se dešavalo do 1990. godine, nakon Titove smrti, u samoj Srbiji i na pripreme koje su vođene kad nijedna druga republika nije bila angažovana na tome. Znači, nijedna druga republika nije razmišljala o odvajanju, o odlasku iz Jugoslavije.”

Srbija blokirala postojanje Jugoslavije 

Pozvana da objasni tvrdnju da su “čistke u rukovodstvima Vojvodine, Kosova i Crne Gore dale vođstvu Srbije kontrolnu većinu u saveznim institucijama”, Biserko je naglasila:

“Nakon što je Srbija uklonila status autonomije Vojvodini i Kosovu, Srbija je postala cela. Nakon Žute Grede u Crnoj Gori, ona je, u stvari, uspostavila kontrolu nad novim liderima u tim pokrajinama.

Istovremeno, zadržala je u saveznim institucijama mesto ukinutih pokrajina i time je blokirala savezno predsedništvo i njegov rad, imala je kontrolu nad četiri glasa u odnosu na preostala četiri – BiH, Slovenije Hrvatske i Makedonije. Tako je blokirala rad i time je prestalo funkcionisanje savezne države”.

Srpski pravni zastupnik Lukić zatražio je od Sonje Biserko da obrazloži i tvrdnju da je JNA “1990. postala de fakto srpska vojska”, koju je utemeljila na izjavi tadašnjeg ministra odbrane SFRJ generala Veljka Kadijevića da će “JNA braniti Srbe i odrediti granice buduće Jugoslavije”.

Sonja Biserko je precizirala da je taj zaključak donela čitajući knjige admirala Branka Mamule, koji je takođe bio ministar odbrane SFRJ, i samog generala Kadijevića “Moje viđenje raspada”.

Na primedbu da i delegacija Hrvatske tvrdi da je JNA postala srpska vojska 1991, Biserko je kazala da je imala u vidu “šta se dešavalo u vojsci čitavu deceniju pre nego što je počeo rat”.

“Teritorijalna organizacija omogućila je da JNA bude upotrebljena za ono što se desilo”, rekla je Biserko.

Savezna vojska je, prema njenim rečima, 1991. stala na srpsku stranu, de fakto i javno.

“Našle su se vojska i Srbija na dve tačke – odbrana socijalizma i recentralizacija Jugoslavije”, rekla je Biserko.

Osporavajući njenu stručnost da svedoči kao veštak, advokat Lukić je ukazao na nedostatak izvora i referenci u pisanoj izjavi koju je Biserko predala sudu, tvrdeći da je ona sudu ponudila lične stavove.

“Moji lični stavovi proizlaze iz brojne literature koju sam pročitala, iz iskustva diplomate u jugoslovenskoj diplomatiji, iz rada ovih 25 godina, tokom kojih sam se u velikoj meri bavila srpskim nacionalnim programom, srpskim nacionalizmom”, odgovorila je Biserko.

Biserko je potvrdila i da je 2002. sarađivala sa Tužilaštvom Haškog tribunala u pripremi izveštaja o medijima u Srbiji za suđenje Slobodanu Miloševiću.

O presudi za BiH i “političkom kompromisu”

Na podsećanje da je izražavala nezadovoljstvo zbog presude Suda pravde po tužbi Bosne i Hercegovine protiv Srbije, nazivajući je “političkim kompromisom međunarodne zajednice sa Srbijom zbog spore amputacije Kosova”, Biserko je odgovorila: “Da, moja izjava se odnosila na to da mnogi dokumenti nisu bili dostupni ovom sudu koji bi ga možda opredelili za drugačiju odluku.”

Aludirala je na zapisnike sa sastanaka Vrhovnog saveta odbrane SR Jugoslavije, koje je vlada u Beogradu prethodno, u redigovanom obliku, dostavila Haškom tribunalu u procesu protiv Miloševića.

Taj “politički kompromis”, kako je ocenila Biserko, bio je deo “ulagivanja” Srbiji “s obzirom na to da se smatralo da je Srbiju trebalo privući evropskim integracijama…”.

(Autonomija/Agencije)   

Podelite ovu stranicu!