Šatrinci i upotreba jezika

08 Jun 2012

Za Mađare koji ovde žive od psihološkog je značaja ako vide da se naziv sela ispisuje i na mađarskom jeziku

Naselje Šatrinci u iriškoj opštini jedino je mesto u Vojvodini u kojem ni do danas nije po?ela primena zakonskih propisa u pogledu prava na upotrebu ma?arskog jezika. To je bio jedan od razloga što je ju?e zamenica Pokrajinskog ombudsmana za zaštitu prava nacionalnih manjina  Eva Vukašinovi? posetila ovo selo u Sremu u kojem žive pripadnici ma?arske dijaspore. Sela Šatrinci i Dobrodol, ina?e, pripadaju jednoj mesnoj zajednici, prvo ima 369, a drugo 107 stanovnika.  – Ovom prilikom došla sam ovde sa odre?enim ciljem. U Šatrincima, a i Dobrodol tu pripada, u?eš?e žitelja ma?arske nacionalnosti kre?e se oko 70 odsto. A u skladu sa odlukom Skupštine Vojvodine, tamo gde taj broj premašuje 25 procenata opština je dužna da kroz izmenu statuta uvede ma?arski jezik u upotrebu na teritoriji date mesne zajednice – izjavila je Eva Vukašinovi? za „Ma?ar so“.

Prema re?ima zamenice Pokrajinskog ombudsmana, u ovom slu?aju se upotreba jezika ne odnosi na procedure u javnoj upravi ili sudske postupke, jer imaju?i u vidu karakter naselja, može da se odnosi samo na mesnu kancelariju. – Ovde upotreba jezika ima drugu suštinu i zna?aj. Za Ma?are koji ovde žive, verujem, od psihološkog je zna?aja ako vide da se naziv sela ispisuje i na ma?arskom jeziku. Na taj na?in, naime, šalje im se svojevrsna poruka da je za državne i organe vlasti negovanje jezika i kulture ovdašnje ma?arske zajednice važno i da ovim propisima zapravo doprinose o?uvanju ove kulture i jezika – rekla je Vukašinovi?, iznose?i uverenje da ?e uklju?ivanje ma?arskog jezika u službenu upotrebu motivisati i lokalno stanovništvo u o?uvanju maternjeg jezika.
Sli?ni problemi sa upotrebom jezika, ina?e, postoje i u naselju Slankamena?ki Vinogradi u opštini In?ija, u vezi sa slova?kim jezikom, a kancelarija ombudsmana se sa ovakvim  slu?ajem susrela i u mestu Sot u opštini Šid, gde je na kraju, posle jednogodišnjih natezanja, uspelo da se u saradnji sa Pokrajinskim sekretarijatom za upravu i nacionalne zajednice postigne da hrvatski jezik bude uveden u upotrebu.

U Šatrincima se isklju?ivo na srpskom jeziku odvija nastava za u?enike nižih odeljenja osnovne škole, koji dalje školovanju nastavljaju u Irigu. Lokalni Ma?ari velikim delom svoj maternji jezik govore prili?no slabo, ili ga uopšte ne govore, a zabrinjavaju?a je ?injenica i da za  izborni predmet negovanja maternjeg jezika nema interesovanja. Problem je verovatno u tome što na ponu?enoj listi izbornih predmeta u?enici treba da se opredele izme?u negovanja maternjeg jezika i informatike, te da ?aci pretežno prednost daju svetu informatike. Prema re?ima  u?iteljice Sla?ane Horvat, škola svake godine deli upitnike o izbornom predmetu, ali se ?aci, odnosno njihovi roditelji, ni ove godine nisu opredelili za ma?arski jezik.

Postoji još jedan aspekt nezainteresovanosti za negovanje maternjeg jezika jer, prema re?ima u?iteljice, kao i Jožefa Juhasa, jednog od roditelja, interesovanje je bilo veliko sve dok je u okviru programa podrške „U domovini na ma?arskom“ mati?na država materijalno dotirala u?enike koji su se prijavili za tu nastavu. Ove godine je, me?utim, ta podrška izostala, pa je i interesovanje splasnulo. Prema oceni žitelja sela, sve to predstavlja samo još jedan primer za to u kojoj meri besparica uti?e na svakodnevicu.

Prema mišljenju Eve Vukašinovi?, inicijativa za ?asove negovanja maternjeg jezika trebalo bi da potekne od roditelja, pa je zamenica ombudsmana zbog toga i predstavnicima škole predložila da se idu?e nedelje održi zajedni?ki roditeljski sastanak. –Želela bih da porazgovaram sa roditeljima, htela bih da ih pitam da li im zaista ?asovi maternjeg jezika nisu potrebni. Želela bih da se bliže upoznam sa ovim problemom – navela je Eva Vukašinovi?.

(Magyar Szo)

 

Podelite ovu stranicu!