MIROSLAV ILIĆ: Ukinuti Vojvodinu?

18 Feb 2013

Vojvodina čeka da otprati “ukidače”

Iz samog epicentra srpske nauke i umetnosti (Balkanološki Institut – SANU) i srpske pravoslavne duhovnosti (SPC i njeni sateliti, juče SNP “Svetozar Miletić”, a danas “Dveri srpske”, SNP “Naši”, “Obraz”…) stiže predlog: “Vojvodinu ukinuti!“ Uraditi ono što je moguće (Ustavom iz 2006.), ono što su, ostavljeni na ledini bivše SFRJ, usnili, svaki na svoj način, Koštunica, Nikolić i Tadić. Jer, prema tom totalitarističkom ključu: nema Vojvodine – nema problema! Jednostavno. Kao 1920, kada su uspeli da ukinu slavnu i bogatu Karlovačku mitropoliju, te da srozaju nivo Bogoslovije u Sremskim Karlovcima na srednju školu i nepovratno oštete imovinsku kartu srpskog naroda u Srednjoj Evropi. Onda kada se to moglo u još neotrežnjenoj nacionalnoj euforiji od “prisajedinjenja” zaslepljujućeg sjaja žezla Karađorđevića. Danas, isti recept, a drugi egzekutori.

Međutim, današnja Vojvodina nije pitanje samo srpskog naroda, ili (ne daj Bože!) Srpske pravoslavne crkve, a još manje Karađorđevića i njihovog Krunskog saveta, jer Vojvodina u svom imenu nosi primat građanskog vođstva, obećanog veoma davno, što je kroz potonje vreme postalo garancija građanske ravnopravnosti, slobodnog ispovedanja vere, slobodnog školovanja i medija na svim jezicima Vojvodine, zajedničkog oranja crnice i zajedničke odbrane od požara, kriminala, bezobrazluka svake i svačije vrste.

Čak i da je samo “srpsko-srpsko” pitanje, nije moguće poništiti činjenicu da je Vojvodina, kao politička ideja srpskog naroda bila ona koja je taj narod održala, politički emancipovala, stvorila prvu građansku političku partiju u drugoj državi, a svojom federalističkom, manjinskom, nacionalno odgovornom i moralnom politikom uvrstila srpski narod u porodicu evropskih naroda i omogućila mu modernu srpsku kulturu.

Dakle, ne samo da je dvadeseti vek potvrdio ovu političku ideju nego je Vojvodina u okviru Srbije i Jugoslavije formirala specifičnu političku zajednicu od 26 etničkih grupa, koja je, kada je imala svoju stvarnu “autonomiju”, postala jedno od najprosperitetnijih područja na prostorima Jugozapadnog Balkana.

Vojvodina je prihvaćena kao politička zajednica i van i unutar Srbije, kao i od strane etničkih grupacija koje u njoj žive: vojvođanski Mađari, vojvođanski Slovaci, vojvođanski Rusini, vojvođanski Rumuni itd. Ali, Vojvodina je bila i ostala utočište svih koji su u nju došli svojom i protiv svoje volje, pa danas imamo i čitav niz subnacionalnih (regionalnih) srpskih udruženja u Vojvodini: Krajišnici, Ličani, Hercegovci, Vranjanci i mnogi drugi. Ipak, njihova deca govore najčistijim “laloškim” naglaskom, jer je Vojvodina veliki asimilacioni evropski lonac. Zato, zbog negovanja policentričnog srpskog bića u Vojvodini, “Tiski cvet” i Matica Srpska izdaju već desetak godina čuvenu ediciju: “Rečnih srpskih govora Vojvodine”.

Ukratko, pitanje Vojvodine nije srpsko, nije nacionalno, niti se ono postavlja kao pitanje izgradnje neke frankeštajnovske “vojvođanske nacije”, što žele da prikažu “patriotski” forumi, nego je pitanje Vojvodine – pitanje etničke i subnacionalne, (i srpske) slobode i negovanje sopstvenog identiteta u toleranciji, interkulturalizmu i građanskoj zaštiti te različitosti.

Nema ukidanja Vojvodine, bez pokušaja etničkog čišćenja. A Vojvodina se ne može etnički očistiti. Nema pokušaja etničkog čišćenja u Vojvodini bez ozbiljnog kriminala. Nema ozbiljnog kriminala u Vojvodini – bez rata. Vojvodina i njeno građansko i evropsko biće neće ni da krade, ni da ratuje. “Jer, za pametnog čoveka – svaki rat je unapred izgubljen”, što reče novosadski i vojvođanski pesnik Đorđe Balašević.

Zato, Vojvodina čeka. Da otprati “ukidače”.

(Autonomija)

Podelite ovu stranicu!