MIROSLAV ILIĆ: Ukinuti Vojvodinu?

18 Feb 2013

Vojvodina čeka da otprati “ukidače”

Iz samog epicentra srpske nauke i umetnosti (Balkanološki Institut – SANU) i srpske pravoslavne duhovnosti (SPC i njeni sateliti, ju?e SNP “Svetozar Mileti?”, a danas “Dveri srpske”, SNP “Naši”, “Obraz”…) stiže predlog: “Vojvodinu ukinuti!“ Uraditi ono što je mogu?e (Ustavom iz 2006.), ono što su, ostavljeni na ledini bivše SFRJ, usnili, svaki na svoj na?in, Koštunica, Nikoli? i Tadi?. Jer, prema tom totalitaristi?kom klju?u: nema Vojvodine – nema problema! Jednostavno. Kao 1920, kada su uspeli da ukinu slavnu i bogatu Karlova?ku mitropoliju, te da srozaju nivo Bogoslovije u Sremskim Karlovcima na srednju školu i nepovratno oštete imovinsku kartu srpskog naroda u Srednjoj Evropi. Onda kada se to moglo u još neotrežnjenoj nacionalnoj euforiji od “prisajedinjenja” zaslepljuju?eg sjaja žezla Kara?or?evi?a. Danas, isti recept, a drugi egzekutori.

Me?utim, današnja Vojvodina nije pitanje samo srpskog naroda, ili (ne daj Bože!) Srpske pravoslavne crkve, a još manje Kara?or?evi?a i njihovog Krunskog saveta, jer Vojvodina u svom imenu nosi primat gra?anskog vo?stva, obe?anog veoma davno, što je kroz potonje vreme postalo garancija gra?anske ravnopravnosti, slobodnog ispovedanja vere, slobodnog školovanja i medija na svim jezicima Vojvodine, zajedni?kog oranja crnice i zajedni?ke odbrane od požara, kriminala, bezobrazluka svake i sva?ije vrste.

?ak i da je samo “srpsko-srpsko” pitanje, nije mogu?e poništiti ?injenicu da je Vojvodina, kao politi?ka ideja srpskog naroda bila ona koja je taj narod održala, politi?ki emancipovala, stvorila prvu gra?ansku politi?ku partiju u drugoj državi, a svojom federalisti?kom, manjinskom, nacionalno odgovornom i moralnom politikom uvrstila srpski narod u porodicu evropskih naroda i omogu?ila mu modernu srpsku kulturu.

Dakle, ne samo da je dvadeseti vek potvrdio ovu politi?ku ideju nego je Vojvodina u okviru Srbije i Jugoslavije formirala specifi?nu politi?ku zajednicu od 26 etni?kih grupa, koja je, kada je imala svoju stvarnu “autonomiju”, postala jedno od najprosperitetnijih podru?ja na prostorima Jugozapadnog Balkana.

Vojvodina je prihva?ena kao politi?ka zajednica i van i unutar Srbije, kao i od strane etni?kih grupacija koje u njoj žive: vojvo?anski Ma?ari, vojvo?anski Slovaci, vojvo?anski Rusini, vojvo?anski Rumuni itd. Ali, Vojvodina je bila i ostala uto?ište svih koji su u nju došli svojom i protiv svoje volje, pa danas imamo i ?itav niz subnacionalnih (regionalnih) srpskih udruženja u Vojvodini: Krajišnici, Li?ani, Hercegovci, Vranjanci i mnogi drugi. Ipak, njihova deca govore naj?istijim “laloškim” naglaskom, jer je Vojvodina veliki asimilacioni evropski lonac. Zato, zbog negovanja policentri?nog srpskog bi?a u Vojvodini, “Tiski cvet” i Matica Srpska izdaju ve? desetak godina ?uvenu ediciju: “Re?nih srpskih govora Vojvodine”.

Ukratko, pitanje Vojvodine nije srpsko, nije nacionalno, niti se ono postavlja kao pitanje izgradnje neke frankeštajnovske “vojvo?anske nacije”, što žele da prikažu “patriotski” forumi, nego je pitanje Vojvodine – pitanje etni?ke i subnacionalne, (i srpske) slobode i negovanje sopstvenog identiteta u toleranciji, interkulturalizmu i gra?anskoj zaštiti te razli?itosti.

Nema ukidanja Vojvodine, bez pokušaja etni?kog ?iš?enja. A Vojvodina se ne može etni?ki o?istiti. Nema pokušaja etni?kog ?iš?enja u Vojvodini bez ozbiljnog kriminala. Nema ozbiljnog kriminala u Vojvodini – bez rata. Vojvodina i njeno gra?ansko i evropsko bi?e ne?e ni da krade, ni da ratuje. “Jer, za pametnog ?oveka – svaki rat je unapred izgubljen”, što re?e novosadski i vojvo?anski pesnik ?or?e Balaševi?.

Zato, Vojvodina ?eka. Da otprati “ukida?e”.

(Autonomija)

Podelite ovu stranicu!