LARISA INIĆ: Multinacionalistički vuci siti, ovce na broju

29 Nov 2014

Uspon i krah Radio Subotice

Od legendarnog medija do ratnog propagandiste i Tre?e Srbije

Ju?erašnjim su dnevnim redom odbornici suboti?ke lokalne skupštine ozvani?ili i potvrdili funkcije svim multinacionalisti?kim likovima koji su do sada obavljali v.d. funkcije direktora. Blago se ustalasalo i oko grobara Radio Subotice, koji je, poput zlo?inca vra?enog na mesto zlo?ina, došao da obavi ono što su njegovi pokušali još po?etkom 90-tih, kada se Radio Subotica oduprla ulasku u sistem Radio televizije Srbije i tako sa?uvala i sopstvenu novinarsku, ali i ?ast grada koji je sve do 1996. godine bio jedini u Srbiji sa opozicijom na vlasti.

U tim se prvim godinama previranja, sve što je Radio Subotica decenijama sticala, pokušavalo obezvrediti. ?ovek zadužen da zaokruži posao apsolutne Miloševi?eve vladavine nad medijima, Ljubiša Stepanovi?, omanuo je ishitrenim dovo?enjem Željka Ražnatovi?a Arkana u sopstveni zabavni subotnji program. Posle incidenta je napustio Radio, ali je nastavio svoj propagandisti?ko-huška?ki posao u raznim medijima, uklju?uju?i i dopisni?ki za srbijanskog Golijata (RTS) koji je želeo progutati Radio Suboticu.

Imidž jedinog opozicionog grada umnogome je kreriala upravo Radio Subotica, koja je uz tadašnji Radio B92 bila možda i jedini nezavisni lokalni medij. Kako su prolazile godine, i Radio je rastao sa gradom, odigrao je na koncu klju?nu ulogu i u definisanju opštegra?anskog otpora Miloševi?u  i njegovoj partiji. Nije ipak pri?a o Radiju zapo?ela 90-tih. Podsetimo, ta je medijska ku?a, zahvaljuju?i ozbiljnim obukama novinara i hrabrim projektima, prevazilazila lokalne okvire. Osnovana 1968. godine, kao glasilo radnih ljudi i gra?ana na u to vreme srpskohrvatskom i ma?arskom jeziku, konceptom koji je prevazilazio status lokalne, pa i regionalne stanice. U bivšoj je SFRJ radio imao najbolji muzi?ki program, a u Studio 3 su gramofonske plo?e stizale direktno iz Londona, neposredno po izlasku na tržište. Nepobitna je istina da je recimo muzi?ki program Radio Subotice sniman na kasete i prosle?ivan prijateljima u najve?e jugoslovenske gradove, kao i da su mladi iz Budimpešte dolazili da kupuju snimke suboti?kog radijskog programa.

Suboti?ki radio ušao je u istoriju evropske i svetske radiodifuzije tri puta. Prenos fudbalske utakmice Spartak – Crvena zvezda na srpskohrvatskom i ma?arskom jeziku, beše i prvi radijski na dva jezika. Pravi spektakl Radio je ostvario angažuju?i dva velika evropska radijska asa – Ma?ara ?er?a Sepešija i Jugoslovena Radivoja Markovi?a. Zabeležena je rekordna poseta od 20.000 gledalaca, a polovina je susret pratila prislonjenih tranzistora na uši, kako im ne bi promakli komentari ?uvenih reportera. O ovom su doga?aju pisali mnogi evropski pa i svetski mediji.

Vije?nicima žao što se rastanak s Radio Suboticom primakao

Na ju?erašnjoj sjednici Skupštine grada usvojen je drugi ovogodišnji rebalans gradskog prora?una, imenovani su direktori deset suboti?kih javnih poduze?a, a odlu?eno je i da ?e se privatizacija Radio Subotice provesti putem prodaje kapitala kroz javno nadmetanje.
Lokalna samouprava se tijekom proteklih godina protivila privatizaciji Radio Subotice, ali nije se u?inilo sve što se moglo, me?utim što je bilo, bilo je, nema natrag, kazao je pomo?nik gradona?elnika zadužen za informiranje Ottó Bus, prilikom rasprave o modelu privatizacije naše medijske ku?e, koja danas ujedno slavi 46. obljetnicu postojanja.
Na prijedlog Agencije za privatizaciju i Ministarstva gospodarstva gradska Skupština je usvojila prijedlog da se privatizacija provede putem prodaje kapitala kroz javno nadmetanje, me?utim vije?nici vladaju?e ve?ine i oporbe složili su se da bi privatizacija Radio Subotice zna?ila nenadoknadivu štetu, osobito za gra?ane koji slušaju program na manjinskim jezicima.
Na taj na?in ugrožavaju se ste?ena prava nacionalnih manjina, budu?i da se program Radio Subotice emitira na pet jezika, kaže šef Kluba vije?nika Demokratske stranke Slavko Para?:
“Privatizacijom Radio Subotice izravno se umanjuju ste?ena prava nacionalnih manjina. Mislim da još nije sve izgubljeno. U ovoj državi, u republi?koj Skupštini, mnogi su zakoni vra?ani na poboljšanje i doradu. Prema tome, smatram da ne trebamo sada proklamirati politiku svršenog ?ina i odustati. Trebali bismo pokrenuti inicijativu, pri ?emu je potrebna samo jedna re?enica, a to je da se od privatizacije izuzimaju elektroni?ki mediji koji emitiraju program na tri ili više manjinskih jezika. Takav medij ne postoji u svijetu, osim Radio Subotice.?
S tim se nikako ne slaže vije?nik Srpske napredne stranke Gojko Radi?, koji smatra da se Radio Subotica treba privatizirati, a za manjinsko informiranje pobrinuti nacionalna vije?a:
“Kona?no da se privatizira i Radio Subotica. Ja sam zbog toga presretan, jer nije bila servis gra?ana, ve? samo puki izvršitelj vladaju?e strukture u Subotici, a i sada se ne ponaša bolje. Nacionalne manjine imaju svoja nacionalna vije?a, koja se staraju o njihovim pravima. Dakle, ima pravo svaka nacija formirati svoj medij, stoga izvol’te, formirajte i financirajte.?
Na sjednici su ujedno imenovani vršitelji dužnosti glavnih i odgovornih urednika Radio Subotice, redakcija na srpskom, ma?arskom i hrvatskom, koji su i do sada obavljali ovu dužnost, a to su Tatjana Miloševi?, Ern? Németh i Ivana Petrekani? Si?.

(Radio Subotica / program na hrvatskom jeziku)

Druga dva puta, Radio Subotica je u istoriju me?unarodne radiodifuzije upisana posle direktnih prenosa celog toka prvoligaške odbojkaške utakmice Bosna – Spartak iz sarajevske Skenderije i celog toka bokserskog susreta Dinamo – Spartak iz Pan?eva.  Radio je rastao i razvijao se, žive?i za grad i od njega. Dolaskom Slobodana Miloševi?a i SPS-a, preživljavao je najteže dane, ali je odoleo pokušajima da u?e u sistem Radio televizije Srbije. Od tada do danas, konstantno je izlagan politi?kim pritiscima, da bi ga imenovanjem Ljubiše Stepanovi?a, politika kona?no gurnula u ?eljusti multinacionalisti?kih interesa i dovela u pitanje njegov smisao i opstanak.

Zašto Savez vojvo?anskih Ma?ara, koji je jedno vreme Radio Suboticu branio svim sredstvima, danas ?uti o svemu što se dešava u Radio Subotici i oko ovog medija? Setimo se kako je u vreme osnivanja Radio-televizije Panon, upravo SVM odigrao ulogu u otima?ini srednjetalasne nadaleko poznate frekvencije Radio Subotice, 91,5 megaherca. Ni u slu?aju Radio Subotice, kao ni u slu?aju Narodnog pozorišta, nije pomoglo preko 5.000 protestnih potpisa i ponovo ujedinjenih gra?ana. Tada je, osnivanjem Panon radio-televizije, utemeljen dobar i stabilan program, pod apsolutnom kontrolom politi?ke elite vojvo?anskih Ma?ara, odnosno Kasinog SVM. Ukoliko Radio Subotice preživi, program na ma?arskom jeziku, kao manjinski zaštiti?e zakon, a ukoliko se to ne desi, Panon radio-televizija ?e u potpunosti preuzeti njegov posao, kao što su to u?inili sa najve?im kapitalom suboti?kog radija – frekvencijom.

Jedan od potencijalnih kupaca Radio Subotice, zapravo jedini koji je podneo pismo o zainteresovanosti, jeste ?lan ekstremisti?ke Tre?e Srbije Danijel Kula?in iz Novog Sada. Teško da to Tre?a Srbija radi bez znanja svog velikog brata – SNS-a. Naravno, pitanje je i odakle ?e do?i novac za eventualnu kupovinu Radio Subotice, ali i drugih lokalnih medija u Vojvodini na koje je ova organizacija bacila oko.

“Danijel Kula?in i njegova supruga su poznati po osnivanju fantomskih udruženja, koja posle dobijaju sredstva za realizaciju raznoraznih projekata. Na taj na?in su Kula?in, sa njegovim Centrom za razvoj Šajkaške, i njegova supruga preko Ma?arskog kulturnog društva Zrak, dobili ukupno 4.5 miliona od lokalne samouprave Novog Sada”, piše Ma?ar so. Sve se, što je posebno zanimljivo, doga?alo u vreme dok je novosadskom kulturom vedrila i obla?ila Kula?inova strana?ka koleginica.

Ovim ?e, najzad, biti stavljena ta?ka i na 1968. zapo?etu pri?u o Radio Subotici. Kako bi svi multinacionalisti?ki vuci bili siti, a naravno i ovce bili na broju.

(Autonomija)

 

 

Podelite ovu stranicu!