IRIG: Politički zagriženi, kumovski povezani

04 Jan 2014

Građani uglavnom nezainteresovani da menjaju postojeće stanje stvari

Do promena u vladajućoj koaliciji u opštini Irig došlo je na poslednjoj sednici iriškog parlamenta u ovoj godini, kada je za predsednika Skupštine opštine, umesto dotadašnjeg Vladislava Ilkića iz Lige socijaldemokrata Vojvodine, došao Miroslav Ivanović iz stranke Jedinstvena Srbija. Bio je ovo epilog nesuglasica između doskorašnjih koalicionih partnera Demokratske stranke i Lige socijaldemokrata Vojvodine, koji su formirali vlast nakon prošlogodišnjih majskih izbora. Tada je za predsednika opštine ponovo izabran Vladimir Petrović iz Demokratske stranke, a za njegovog zamenika izabran je stranački kolega Stevan Kazimirović. Mesto predsednika Skupštine opštine po treći put pripalo je Vladislavu Ilkiću. Skupština opštine Irig broji 20 odborničkih mesta, a vladajuću većinu činile su DS, LSV, Partija ujedinjenih penzionera Srbije, Liberalno-demokratska partija, Jedinstvena Srbija i Ujedinjeni regioni Srbije.

U opoziciji su se posle majskih izbora našle Srpska napredna stranka sa četiri odbornika, čiji opštinski odbor je u međuvremenu raspušten, i Socijalistička partija Srbije sa dva odbornika. Godinu i po dana nakon izbora, situacija je izmenjena pa se u opoziciji trenutno nalaze dva odbornika LSV-a (treći je ostao uz DS), četiri bivša odbornika SNS-a, koji nastupaju kao grupa građana „Saradnja sa svima, za dobrobit građana“, jedan odbornik SPS-a (drugi je prešao u Novu Srbiju i deo je vladajuće koalicije) i jedan odbornik URS-a.

Sukobi unutar SNS-a 

“Naprednjaci” su od samog formiranja pokušali da prekomponuju vlast, no bez uspeha. Pre no što je raspušten odbor započeli su pregovore sa Demokratskom strankom kako bi participirali u vlasti. Predsednik Mesne zajednice Irig Božidar Ivanić, koji je proteklih pet godina bio i predsednik Opštinskog odbora SNS-a, kaže da je glavni krivac za raspuštanje odbora i propast pregovora Dušan Adamović, koordinator SNS-a za Srem.

Irig panorama

Panorama Iriga

– Na majskim izborima dobili smo pet odborničkih mesta zajedno sa PUPS-om ali se PUPS brže bolje izdvojio i sa DS-om napravio vlast. Mi smo se godinu dana borili da uđemo u vlast jer smo smatrali da je za opštinu daleko bolje da ima polugu republičke vlasti s jedne strane, koja se ogleda u Srpskoj naprednoj stranci i polugu pokrajinske vlasti s druge strane, koja se ogleda u Demokratskoj stranci. Još je samo trebalo da se razvije svest kod ljudi da je to za dobrobit opštine jer mi smo svi na ovom malom terenu povezani rodbinski ili kumovski iako smo politički malo „zagriženi“. Taman je ta ideja sazrela, krenuli smo u pregovore sa DS-om, a u tim pregovorima učestvovao je i Dušan Adamović, koji je napravio karambol u opštini Irig, raspuštajući opštinski odbor. Nakon toga, sve je stalo. Mi i dalje ne možemo da dođemo sebi zbog toga šta je taj čovek napravio, a i dalje smo srcem i dušom uz SNS – objašnjava Ivanić.

Kako dodaje, pregovori su bili pri kraju i trebalo je još samo konkretizovati detalje na sastanku opštinskog odbora. – Adamović, koji je član Izvršnog odbora SNS-a, dolazi prvi put na opštinski odbor i nastaje konflikt, on prekida sastanak, raspušta opštinski odbor i postavlja poverenika, a da nas niko ništa nije pitao. Rekao je da ne valjamo i nismo kvalitetni, a nikad nije bio u opštinskom odboru, ne zna ljude niti kako odbor funkcioniše – kivan je Ivanić, koji kaže da će on i troje odbornika nastaviti kao grupa građana dok SNS ostaje bez odbornika u Skupštini opštine.

Vladajuća koalicija u Irigu sa 12 odbornika i dalje je stabilna, i pored raskola koji je nastao između DS-a i LSV-a. Skupština opštine nastavlja da radi pod vođstvom novoizabranog Ivanovića, a za njegovog zamenika postavljen je Živko Ležakov.

Loša infrastruktura

Opština Irig nalazi se u Sremskom okrugu i rasprostire se na 230 kilometara kvadratnih. Pored Iriga kao centra opštine, obuhvata još i naselja Velika Remeta, Vrdnik, Grgeteg, Dobrodol, Krušedol Prnjavor, Krušedol Selo, Mala Remeta, Neradin, Rivica i Šatrinci. Prema popisu stanovništva iz 2011. godine u Irigu živi 10.866 stanovnika. Prema podacima iz Informatora Opštine Irig s početka godine stoji da je 51 osoba zaposlena u opštinskoj upravi, a oko 70 miliona dinara iz budžeta utroši se na njihove plate. Opštinski budžet za 2013. godinu iznosio je oko 650 miliona dinara.

Potpisan protokol za izgradnju autoputa Ruma – Novi Sad

Protokol o pripremi projekta izgradnje autoputa od Rume do Novog Sada potpisan je krajem prošle godine u Vladi Srbije. Taj bi put za građane Iriga trebalo da predstavlja olakšanje od nepodnošljive i teške saobraćajne gužve koja bukvalno fizički uništava ovaj lepi sremski gradić. Ta saobraćajnica bi trebalo da obuhvati obilaznice oko Petrovaradina, Rume, Iriga i tunel kroz Frušku goru. Prema ranijim najavama, autoput do Novog Sada do Rume sa tunelom kroz Frušku goru trebalo bi da bude izgrađen do kraja 2017. godine. Dužina autoputa Novi Sad-Ruma s tunelom bila bi 27 kilometara, a prolazio bi kroz tri opštine, Novi Sad, Irig i Rumu, u kojima živi više od 370.000 stanovnika i posluje oko 30.000 poslovnih subjekata. U blizini trase autoputa je i 12 industrijskih i jedna slobodna zona. Reč je o najprometnijoj saobraćajnoj trasi u Srbiji sa dnevnim prosekom prolazaka od 10.000 do 12.000 vozila.

Akutni problemi u opštini Irig već decenijama su loša infrastruktura, izostanak investicija, nezaposlenost i odlazak mladih u gradove. Stopa nezaposlenosti je 50,3 odsto. Jedino javno preduzeće je JKP Komunalac koje je nadležno za održavanje čistoće i zelenila, pogrebne usluge i održavanje groblja, zoohigijenu i dimničarske usluge. Komunalac se delimično finansira iz budžeta, a delimično od naplata usluga, a ove godine iz budžeta je ovom preduzeću bilo namenjeno 21.476.000 dinara. Božidar Ivanić tvrdi da bi ova cifra trebalo da bude veća.

– Komunalac treba da bude opremljeniji za rad, s obzirom na poslove koje obavlja. Trebalo bi zaposliti izvršioce radova u Komunalac, kako bi se otvorila nova radna mesta za naše građane, a ne da plaćamo privatnim preduzećima koja su van teritorije opštine da obavljaju poslove u samoj opštini. Tako bi i novac iz budžeta ostao u Irigu, a ne bi se rasipao sa strane – kaže Ivanić.

Irig vinogradi

Vinogradi kao velika šansa

Kako je Irig ruralna opština, i najviše nade u kontekstu razvoja polaže se na poljoprivredu i turizam, u budžetu za 2013. godinu na subvencije Agenciji za ruralni razvoj Opštine Irig opredeljeno je tri miliona dinara, a za opštinski Fond za poljoprivredu oko 35 miliona 600 hiljada dinara. Za subvencije Turističkoj organizaciji Iriga izdvojeno je sedam miliona, a za ugostiteljstvo i stare zanate 12 miliona dinara. Značajan opštinski projekat je i uređenje Ribarskog trga u centru Iriga, čija vrednost je nešto više od 12 miliona dinara. Više od polovine ove sume obezbedila je lokalna samouprava, a drugu polovinu resorni pokrajinski sekretarijat. Pun naziv projekta je „Ribarski trg u Vinskoj ulici – turistička luka na južnim padinama Fruške gore“ a u opštini ga smatraju naročitno značajnim za promociju kulture i tradicije ovih predela, koja će posledično privući značajan broj turista.

– Mi o ekoturizmu govorimo siguno već 20 godina, a nismo još iskoristili ono što nam je dato i što postoji na teritoriji naše opštine. Nismo napravili konkretan i kompletan plan ili ako plan i postoji nismo ga realizovali, a nema realizacije jer nemamo kompetentne ljude. To treba da rade mladi, obrazovani i stručni ljudi s vizijom, a dešava se da se politički postavljaju osobe na određene pozicije a ne po kompetencijama – kaže Ivanić i dodaje da bi više ulaganja trebalo da ide u razvoj poljoprivrede, iako već postoje subvencije i olakšice za nabavku priplodnih grla i sadnica.

Među kapitalnim projektima za koje je izdvojen novac iz opštinskog budžeta ove godine našao se projekat izgradnje Doma kulture u Rivici za koji je opština namenila pet miliona dinara a pokrajinski Fond za kapitalna ulaganja 25 miliona dinara. Ulagalo se i u infrastrukturne projekte sanacije i rekonstrukcije ulica u opštinskim naseljima, te je za sanaciju ulica u naselju Jazak izdvojeno 30 miliona dinara, a u Šatrincima četiri miliona dinara. Višegodišnji problem opštine je i vodosnabdevanje naselja, a tokom ove godine opština je izdvojila novac za projekte vodosnabdevanja u naseljima Jazak, Neradin, Krušedol Prnjavor, Krušedol Selo i Mala Remeta.

U opštini Irig Srbi čine većinsko stanovništvo – 8.534 (78,54%), druga po veličini nacionalna zajednica su Mađari 762 (7,02%) a treća Hrvati 232 (2.13%). Ispod jednog procenta u strukturi stanovništva zastupljeni su Albanci, Bošnjaci, Crnogorci, Makedonci, Bugari, Romi, Slovaci, Rusini, Nemci, Goranci… Iako višenacionalna sredina, opština Irig nema formiran Savet za međunacionalne odnose, niti lokalnog ombudsmana. Proteklih godina, na teritoriji opštine nije zabeležen nijedan međunacionalni incident.

Za socijalnu zaštitu iz budžeta je izdvojeno 13,4 miliona dinara, za zdravstvo osam miliona, za kulturu oko 11 miliona a za sport 10 miliona dinara. Predškolska ustanova „Dečja radost“ iz budžeta opštine u 2013. godini dobila je nešto više od 31 milion dinara, za osnovnoškolsko obrazovanje izdvojeno je blizu 29 miliona dinara, a jedina srednja škola u Irigu – Srednja stručna škola „Borislav Mihajlović Mihiz“ od opštine je dobila sedam i po miliona dinara.

Građani uglavnom nezainteresovani da menjaju postojeće stanje stvari

Irig Ribarski trg

Ribarski trg u Irigu

Zoran Kovačević iz nevladine organizacije Asocijacija za razvoj opštine Irig kaže da se ulaganja često neracionalno planiraju. – Mi smo srednju školu otvorili kako bismo promovisali smer vinar-vinogradar za vreme prethodnog predsednika opštine, i to je bila dobra ideja jer na taj način smanjujemo troškove dece za putovanja, a prostora imamo. Stalni smerovi su kulinarski tehničar, turistički tehničar i vinar-vinogradar ali muka je živa da se oni popune jer nema zainteresovanih učenika pa čak i uz stipendije. Kada se otvorila srednja škola svi smo pričali o tome, ideja je bila da se napravi dom za učenike, misili smo da će nam dolaziti hiljade dece iz cele Srbije jer takve škole nema nigde, samo u Irigu. Međutim, u razgovoru s ljudima iz Vršca, koji su imali istu situaciju doznao sam da su imali jednog učenika i zatvorili su smer, a ovde to niko nije znao jer nisu ni pitali. To je problem neplanskog rada, jer kod nas se sve radi od danas do sutra, a treba ipak imati dugoročni plan – objašnjava Kovačević.

Ova nevladina organizacija jedna je od retkih koja je aktivna tokom cele godine, a kako Kovačević kaže, od osnivanja 2005. godine do sada, opštini su pribavili oko pola miliona evra kroz projekte, poput izgradnje puta u izbegličkom naselju, sanacije deponija, renoviranje jednog dela Doma kulture u Irigu itd. Neretko pomažu opštinskoj upravi pri pisanju projekata i drugim aktivnostima, a trenutno se u tom kontekstu bave izradom nove Strategije lokalnog održivog razvoja 2014-2020. godine koju moraju da imaju sve lokalne samouprave u Vojvodini, a koju finansira Pokrajinski sekretarijat za međuregionalnu saradnju i lokalnu samoupravu.

– Mi smo imali strategiju za period 2008 – 2018. godine koju smo izradili u saradnji sa Stalnom konferencijom gradova i opština, međutim oni su imali svoje koordinatore za opštine koji su bili kompetentni ljudi, no mi smo radili sa ženom koja je lekarka i nije bila upućena u razvoj lokalne sampouprave pa smo bili hendikepirani u tom procesu. Umesto strateškog dokumenta dobili smo knjižicu koja je presek trenutnog stanja u opštini sa željama kako treba da izgleda ali ne i načinima kako da ih realizujemo. Sa novom strategijom ćemo malo kasniti, ali trebalo bi da je završimo do proleća – kaže Kovačević.

Pored ove organizacije, u opštini Irig aktivni su, između ostalih, i Udruženje voćara i vinogradara, Udruženje voćara „Majski cvet“ iz Neradina, Zavičajno društvo „Fruškogorje“ iz Rivice, udruženja žena, Udruženje paraplegičara, sportski klubovi, Centar za rad sa decom, mladima i porodicom “Vrdničak” i Planinarsko-smučarsko društvo „Dr Laza Marković“. Kovačević kaže da bi nevladine organizacije i udruženja građana trebalo više da sarađuju i da više pažnje posvećuju dugoročnim umesto kratkoročnim projektima, koji ne ostavljaju trajne rezultate. On tvrdi i da je problem što su ljudi uglavnom nezainteresovani da menjaju postojeće stanje stvari.

– Imali smo projekat „Virtuelni sajt preduzetništva“, a ideja je bila da se na sajtu oglašavaju svi preduzetnici opštine Irig, i to za džabe. Svako bi imao svoj deo stranice koji bi sam uređivao, postavljao fotografije, vesti, cenovnik… Mi smo organizovali obuke za one koji ne znaju da rade na kompjuteru, mada su u pitanju bile sasvim jednostavne radnje i nije ih se puno pojavilo. Bilo je mnogo zanteresovanih da se reklamiraju ali ne i da sami ažuriraju svoj deo sajta, a mi smo želeli da ih podstaknemo da se sami bave promocijom i marketingom – objašnjava Kovačević.

Iz opštinskog budžeta za medije i informisanje ove godine izdvojeno je šest miliona dinara. Stanovnici opštine mogu se informisati o zbivanjima u programu Interne TV Irig i Vrdnik, koja po rečima Kovačevića, trenutno ne funkcioniše. Tu su još i privatne stanice Radio Fruška gora iz Vrdnika, Sremska televizija iz Šida, a štampanih glasila nema, s tim što u nedeljnicima Sremske Novine i M Novine iz Sremske Mitovice postoji rubrika posvećena opštini Irig. Opština ima i internetsku stranicu na kojoj se mogu naći aktuelne vesti, a najave događaja mogu se naći na stranici opštinske Turističke organizacije.

Jovana Zdjelarević 

(Tekst je nastao u okviru projekta “Mediji i lokalne samouprave”, koji realizuje Nezavisno društvo novinara Vojvodine uz podršku Rockefeller Brothers fondacije)

Podelite ovu stranicu!