DRAGOMIR JANKOV: Referendum o zastavama Vojvodine

28 Sep 2016

Ovim se otvara put da svaka nova vlast donosi svoju zastavu što bi značilo da Vojvodina zastavu, kao trajan simbol i nema. U ovakvim okolnostima, a i inače, demokratski izlaz može biti – referendum.

Vojvodina je po Ustavu definisana kao ADMINISTRATIVNA, a ne ISTORIJSKA pokrajina. Oni koji su ovo zdušno podržavali i time negirali njene istorijske temelje i zasnovanost, bili su u isto vreme i glavni pobornici uvo?enja nove “tradicionalne” zastave Vojvodine, pored one ve? postoje?e “oficijelne”.

Autonomna pokrajina Vojvodina je Ustavom Republike Srbije iz 2006. godine definisana kao administrativna pokrajina tako što je odredbom ?l. 182. stav 1. Ustava ozna?ena kao “teritorijalna zajednica osnovana Ustavom”, tj. ovim ustavom iz 2006. godine – kao da ranije nije postojala! Ovo je ne?uven falsifikat kojim se negiraju poznate i nepobitne istorijske i pravne ?injenice. Podse?amo, na politi?koj mapi, kao politi?ka tvorevina (a ne geografski pojam na koji neki ho?e da je svedu) Vojvodina je nastala u revolucionarnoj 1848. godini, kada je na Majskoj skupštini u Sremskim Karlovcima proglašena kao “Vojvodina srpska”. Za Ma?are, to je bila veleizdajni?ka tvorevina. Austrijski car Ferdinand odbio je da je prizna kada mu je delegacija Srba došla u Insbruk, juna 1848. Me?utim, novi car Franc Jozef, koji je na presto došao 2. decembra 1848, ve? 13. decembra te iste 1848. potvrdio je odluke Majske skupštine. Vojvodina je od 1849. do 1860. postojala kao krunovina “Vojvodina srpska i Tamiški Banat”, a Franc Jozef postao je prvi “Veliki vojvoda Vojvodine srpske” (“Grosswojwod der Wojwodschaft Serbien”).

Zatim, na Velikoj skupštini u Novom Sadu, 25. novembra 1918. srpska ve?ina (od 757 poslanika njih 578 ili 76 odsto bili su Srbi) odlu?ila je da se Ba?ka, Banat i Baranja priklju?e Srbiji i Jugoslaviji (koja je proglašena 1. decembra 1918.). Godine 1932, 28. decembra, pod vo?stvom ?lanova Radikalne stranke iz Vojvodine, uz u?eš?e pripadnika i drugih stranaka, doneta je Novosadska rezolucija, koja je osudila centralizam i eksploataciju Vojvodine, založila se da Vojvodina bude federalna jedinica ili autonomna pokrajina – tj. “kao i druge istorijske pokrajine Jugoslavije” i izbacilla parolu: “Vojvodina Vojvo?anima”. Ovo je važan preokret. Time je 1932. godine proklamovana gra?anska Vojvodina, a ne nacionalna, srpska. Vojvodina je kao moderna gra?anska autonomija formalno ustanovljena odlukom Skupštine izaslanika naroda Vojvodine 31. avgusta 1945. pod nazivom Autonomna Pokrajina Vojvodina, koja se kao takva, dakle kao ve? konstituisana autonomija, tada priklju?ila Federalnoj Srbiji.
Status Vojvodine kao autonomne pokrajine garantovan je i regulisan je, potom, Ustavom FNR Jugoslavije iz 1946., Ustavom Narodne Republike Srbije iz 1947. te ustavima Jugoslavije iz 1963. i 1974. godine. Posebno skre?em pažnju na to kako je AP Vojvodina definisana Ustavom Republike Srbije od 28. septembra 1990. godine. Odredbom ?l. 108. navedeno je za pokrajine da su “obrazovane u skladu sa posebnim nacionalnim, istorijskim, kulturnim i drugim svojstvima njihovih podru?ja”. Dakle, i ovim tzv. “Miloševi?evim ustavom” Vojvodina je definisana kao istorijska pokrajina, pored drugih objektivnih svojstava, što joj garantuju stalnost.

Zašto je AP Vojvodina, uprkos svemu gore navedenom, Ustavom iz 2006. definisana kao administrativna pokrajina? Jedan od bitnih razloga sadržan je u odredbi ?l.182 stav 3. Ustava, koja glasi: “Nove autonomne pokrajine mogu se osnivati, A VE? OSNOVANE UKIDATI“ (podvukao D.J.). Ko osniva, može i da ukida.

Na osnovu ?ega gornja tvrdnja da su se oni koji su se zalagali za uvo?enje “tradicionalne” i istorijske zastave (istovremeno) zalagali i za administrativni, a ne istorijski karakter Pokrajine? Naprednjaci i njihovi politi?ki istomišljenici su se na ekspertskoj radnoj grupi Skupštine AP Vojvodine, koja je imala zadatak da uskladi Statut Vojvodine sa odlukama Ustavnog suda, mimo propisnog delokruga, zalagali da se odredba Ustava o tome da je AP Vojvodina “osnovana Ustavom” prepiše i unese u Statut Vojvodine. Sre?om, bez uspeha (tim povodom i moja malenkost se javno oglasila, tekstom pod naslovom: “Ne navla?imo sami sebi luda?ku košulju”). Dakle, ako postoji pritivure?je u tome što se za administrativnu, a ne istorijsku Pokrajinu donosi nova zastava kao tradicionalna i istorijska – hajde da tu protivure?nost otklonimo na taj na?in da se prilikom donošenja novog ustava AP Vojvodina definiše kao istorijska pokrajina – jer ona to i jeste.

Novom zastavom je ve?inska nova vlast hitro i simboli?no “obeležila svoj prostor”, zastavom koja se skoro ne razlikuje od zastave Srbije, ali shodno svojim uverenjima (racionalni aspekt) i svojim ose?anjima (psihi?ki aspekt). Budimo objektivni, isto je u?inila i prethodna ve?inska “nova vlast” koja je 2002. donela tzv. “oficijelnu” zastavu Vojvodine, koja sadrži srpsku trobojku i dosta evropskog plavetnila sa tri zlatne zvezdice koje pored Evrope simbolišu i naš Srem, Banat i Ba?ku. Mislim da je ova zastava vrlo uspela i volim je. Vije se ve? petnaestak godina i nisam primetio otpor ili protivljenje prema njoj, osim što pamtim da su je “Naši” jednom zapalili u Zrenjaninu (nekažnjeno). Ali strepim od tvrdnji onih koji kažu da ?e se prvom prilikom “oficijelna” zastava ukinuti i da je stvarni cilj brisanje vojvo?anskog identiteta i na ovaj na?in. Ovim se otvara put da svaka nova vlast donosi svoju zastavu što bi zna?ilo da Vojvodina zastavu, kao trajan simbol i nema. U ovakvim okolnostima, a i ina?e, demokratski izlaz može biti – referendum. Vojvodina je danas objektivno podeljena, a zastave su samo odraz toga. Od dve postoje?e zastave, ukidanje one iz 2002. i nametanje samo jedne, ove iz 2016. bilo bi greška i uvreda. Referendum može biti demokratski izlaz. “Vojvodina zaslužuje više”!

(Autonomija) 

Podelite ovu stranicu!