AP: Saudijske čistke ukorak s usponom krunskog princa

06 Nov 2017

Iznenadne smjene i hapšenja članova kraljevske porodice i zvaničnika bez presedana su u historiji Saudijske Arabije

Iznenadne smjene i hapšenja desetaka ministara, ?lanova kraljevske porodice, zvani?nika i viših oficira u Saudijskoj Arabiji nemaju presedana u historiji te 85 godina stare tajanstvene kraljevine.

Bez presedana je, me?utim, i zasad nezaustavljivi uspon na vlast 32-godišnjeg princa, koji je samo prije tri godine bio malo uo?ljiv me?u starijim i iskusnijim prin?evima, konstatira AP.

Politi?ki analiti?ar Marwan Bishara rekao je da je “u posljednje dvije i po godine bilo znakova da bi ovakvo nešto moglo uslijediti, da ?e mladi ambiciozni i bezobzirni prestolonasljednik, a prethodno zamjenik prestolonasljednika, napredovati u hijerarhiji vlasti u Saudijskoj Arabiji, da u tome ima blagoslov svog oca, kralja Salmana, i da je odlu?an provesti razli?ite promjene u samoj Saudijskoj Arabiji i vanjskoj politici zemlje, koje su dovele do rata u Jemenu, zaljevske krize i tako dalje”.

Saudijska Arabija, koju je 1932. godine osnovao kralj Abdulaziz ibn Saud, dosad je imala šest kraljeva i svi su bili sinovi osniva?a države, koji je preminuo 1953. godine.

Nijedan od njih nije preuzeo vlast u naftom bogatoj kraljevini prije nego što je napunio 50 godina, prenosi Tanjug.

Sadašnji monarh, kralj Salman, imao je 79 godina kad je prije gotovo tri godine stupio na tron.

Šokantni potezi

Krunski princ Mohammed bin Salman (32), ?iji su šokantni koraci u subotu uve?er ukazali na odvažan pokušaj da svoju mo? konsolidira kroz mjere borbe protiv navodne korupcije, bio bi prvi iz svoje generacije koji je postao kralj, ?ime bi se vlast prebacila sa sinova osniva?a države, kralja Abdulaziza, na njegove unuke.

Privedeni, ?ija su imena objavljena na društvenim mrežama, neistomišljenici su nedavno imenovanog prestolonasljednika, princa Mohammeda bin Salmana.

Decenijama je mo? u Saudijskoj Arabiji prelazila s brata na brata, ali princ Mohammed bin Salman trebao bi prijesto naslijediti od svog oca. On ve? ima položaj ministra odbrane i kontrolira sve aspekte privrede, planiranja, reformi i sigurnosti u zemlji.

Prije samo nekoliko mjeseci njegove perspektive dolaska na tron bile su manje izvjesne. U aprilu 2015. imenovan je zamjenikom krunskog princa, odnosno drugog po redu u liniji naslje?ivanja, što je iznenadilo mnoge starije i iskusnije ?lanove vladaju?e porodice.

Niz nasljednika

Prvu u nizu nasljednika prijestola bio je princ Mohammed bin Nayef, iskusni ?lan kraljevske porodice. Njega je, me?utim, kralj Salman izbrisao iz linije naslje?ivanja i oduzeo mu funkcije šefa Vije?a za borbu protiv terorizma i ministra unutrašnjih poslova.

Nakon toga kraljev sin, princ Mohammed bin Salman, ostao je s malo rivala na putu do trona. On je u junu ove godine i zvani?no postao krunski princ, odnosno prestolonasljednik.

AP podsje?a da je kralj Salman na po?etku svoje vladavine uklonio svog polubrata, princa Muqrina, iz nasljednog reda.

Teorijski, za izbor krunskog princa bilo je zaduženo tzv. “Vije?e za vjernost”, tijelo koje je 2007. formirao tadašnji kralj Abdullah, sastavljeno od sinova i istaknutih unuka osniva?a zemlje.

Uloga tog tijela, me?utim, kao i njegov zna?aj u promjenama od 2015. bili su ograni?eni.

Apsolutisti?ka monarhija

Uprkos nekim naporima da se odlu?uje konsenzusom, Saudijska Arabija ostaje apsolutisti?ka monarhija, gdje sve krupne odluke donosi kralj.

Ali, ?ak i ako je bilo razmimoilaženja, kraljevska porodica dugo je slijedila tradiciju da govori “jednim glasom”, posebno u vezi s pitanjima naslje?ivanja, kako bi mogla nastupiti ujedinjeno pred mo?nim saudijskim plemenima i vjerskim ?elnicima.

Hapšenje istaknutih prin?eva, izgleda, preokre?e na?in na koji kraljevska porodica pristupa unutrašnjim sporovima.

(Al Jazeera)

Podelite ovu stranicu!