Novi Bečej: Strategije su tu, još samo da se sprovedu

20 Jan 2014

Opština sa mnogo strateških dokumenata i 40 odsto nezaposlenih

Novi Bečej je sredinom prošle godine promenio sastav vladajuće koalicije, te novu većinu čine od tada odbornici okupljeni oko Liberalno-demokratske partije i Srpske napredne stranke (zajedno sa Socijalističkom partijom Srbije i Ujedinjenim regionima Srbije), dok su se SRS-u i SVM-u u redovima opozicije pridružili odbornici Demokratske stranke i Lige socijaldemokrata Vojvodine.

Predsednik opštine je Saša Šućurović iz LDP-a, ali je do izmena došlo na mestu predsednika skupštine, pa je sa te funkcije smenjen Srđan Glavaški iz LSV-a, da bi na njegovo mesto bio postavljen Saša Maksimović iz SNS-a, inače, dotadašnji veliki protivnik i kritičar vlasti i vladajuće koalicije u toj opštini.

U Novom Bečeju pripadnost opoziciji nosi i isključenje iz svih skupštinskih radnih tela, a sa druge strane, vrata su otvorena nezavisnim stručnjacima i ekspertima, te su oni uključeni u Savet za bezbednost saobraćaja, Savet za zdravlje, Privredni savet, ali i u Radnu grupu za koordinaciju palijativnog zbrinjavanja, naglašava pomoćnik predsednika opštine Miljan Isakov.

Afera oko Šlezingerove palate

Novi Becej Sasa Sucurovic

Predsednik opštine Saša Šućurović

Građanima Novog Bečeja deljeni su prošle godine leci sa karikaturama na kojima je predsednik te opštine Saša Šućurović optužen za finansijske malverzacije i za okretanje leđa dugogodišnjim političkim koalicionim partnerima. Na karikaturama na letku Šućurović je prikazan kako razmišlja o evrima ispred Šlezingerove palate, jedne od najlepših zgrada u centru Novog Bečeja. Opozicija u Novom Bečeju, predvođena Demokratskom strankom (DS), optuživala je Šućurovića da je omogućio zameniku predsednika opštine Miljanu Isakovu da kupi Šlezingerovu palatu i da je to bila “cena koalicije” sa SNS. Na karikaturama je prikazano i kako Šućurović radi iza leđa Tomislavu Ratkoviću iz DS-a, s kojim je dugo godina bio u koaliciji, kao i iza leđa Milivoja Vrebalova, koji je u tri mandata bio biran za predsednika opštine Novi Bečej. Vrebalov je bio funkcioner LDP-a, a prošle godine je prešao u DS. Na lokalnim izborima je bio nosilac liste koja je nosila njegovo a ne stranačko ime.  Lista istog naziva nastupala je i na lokalnim izborima u susednom Bečeju, a nakon izbora LDP je i u Bečeju napravio koaliciju sa SNS-om. Vrebalov je danas potpredsednik Skupštine Vojvodine, a u vreme dok je bio gradonačelnik Novog Bečeja, bio je proglašen za drugog najboljeg gradonačelnika u Evropi.

Osim promene delova koalicije na čelu opštine, u Novom Bečeju je sredinom jeseni došlo i do komešanja u redovima opozicije, jer je tridesetak članova Demokratske stranke prešlo u LDP. Ovo takozvano „preletanje“ predsednik opštinskog odbora DS-a u Novom Bečeju, Tomislav Ratković, dovodi u vezu sa ucenama i pretnjama otkazima od strane LDP-a, što vlast demantuje i kao razloge prelaska članova navodi „bolju perspektivu za budućnost i vidljive rezultate“.

Manje činovnika, više novca za plate 

Novi Becej Velika Gospojina

Parni valjak na Velikogospojinskim danima

Novim planom sistematizacije koji je usvojen tokom 2013. godine, u opštinskoj upravi utvrđeno je 69 radnih mesta na koje je raspoređeno 85 izvršilaca. U odnosu na broj stanovnika (24.500), opština ima manje zaposlenih nego što je zakonski maksimum, ali se na njihove plate izdvaja više novca i to u iznosu koji čini čak 30% budžeta. Podaci o zaposlenima u lokalnoj administraciji nalaze se u Informatoru o radu opštine koji je dostupan na sajtu opštine.

Opština Bečej u svojoj nadležnosti ima 4 javna preduzeća ( JP Direkcija, JP Komunalac, JKP Kompred Novo Miloševo i JP Radio NB), uz to pripadaju im i Centar za socijalni rad, Dom kulture, Narodna biblioteka, Sportsko-rekreativni centar Jedinstvo i dve „kancelarije“ – Kancelarija za lokalni ekonomski razvoj i Kancelarija za mlade.

Kancelarija za lokalni i ekonomski razvoj opštine Novi Bečej je u 2013. godini učestvovala na konkursima za čak 89 projekata iz različitih oblasti, od poljoprivrede, investicija u infrastrukturu, do unapređenja obrazovanja i položaja mladih u društvu. Među najznačajnijim projektima opština izdvaja marinu na Tisi, otkrivanje zaboravljenog kulturnog i prirodnog nasleđa u mađarsko-srpskom pograničnom regionu, adaptaciju Doma mladih itd, dok su za narednu godinu u planu adaptacija Dvorca Heterlendi u Bočaru, projekat proširenja kapaciteta kompleksa za brigu o starima, rekonstrukcija vodovodne mreže, saobraćajnica, parka I sl.

Kao i prethodnih godina, Novi Bečej je među vodećim opštinama u Vojvodini po broju usvojenih strategija i strateških dokumenata, pa tako imaju Strategiju održivog lokalnog razvoja, Akcioni plan opštine, Lokalni akcioni plan za rešavanje pitanja izbeglica, Lokalni akcioni plan zapošljavanja, ali i plan upravljanja čvrstim otpadom, plan politike za mlade, strategiju razvoja socijalne zaštite, strategiju turizma i master plan razvoja turizma, kao i plan upravljanja specijalnim rezervatom Slano kopovo.

Mešovita nacionalna struktura stanovništva u ovom mestu u kojoj većinu čine Srbi, ali je značajan i broj Mađara i Roma, dovela je do potrebe da se još 2005. godine osnuje Savet za međunacionalne odnose, međutim, njegov mandat je istekao sredinom 2013. i nije bilo predloga da se formira novi. Jedan od osnovnih razloga za inerciju u ovoj oblasti je činjenica da se od poslednjih lokalnih izbora, u maju 2012, Savet nije sastajao.

Od plana do rebalansa

Budžetski prihodi u Novom Bečeju za oko 400 miliona su manji od planiranih, te je u skladu sa tim vršen i rebalans pred kraj godine. Veliki udeo novca ova opština očekivala je iz transfera drugih nivoa vlasti, međutim, oni su manji od planiranih za oko 185 miliona dinara.

Novi Becej

Mnogo se troši na plate u administraciji

Za troškove službenih putovanja lokalnih funkcionera umesto 16, potrošeno je čak 20 miliona dinara, a iako su specijalizovane usluge umesto 200 miliona bile manje za oko 40 miliona dinara, usluge po ugovoru bile su veće za oko 10 miliona. Kupovina i izgradnja građevinskih objekata planirana je u iznosu od 340 miliona dinara, međutim, samo oko 40 miliona je i realizovano.

Budžet opštine Novi Bečej u prvim stavkama kapitalnih rashoda ima kupovinu automobila u iznosu od dva miliona dinara, ali umesto da se za stavku “centralno grejanje” izdvoji oko dva miliona, taj novac prebačen je za troškove administrativne opreme, iako to ranije nije bilo planirano. Kapitalni rashodi bili su namenjeni, a kasnije i podeljeni među pet osnovnih, jednom srednjom školom i jednom predškolskom ustanovom. U svim slučajevima opština je finansirala nabavku opreme, dok su rekonstrukcija i unapređenje prostora finansirani iz donacija iz drugih nivoa vlasti u Novom Bečeju.

Kapitalna ulaganja bila su namenjena i za javno informisanje i za rad lokalnog radija JP Radio NB te je u te svrhe izdvojeno oko 400.000 dinara, koliko je bilo i planirano početkom godine. Međutim, za razliku od medija, komunalna potrošnja značajno je sužena, te je umesto izdvajanja za projekte izgradnje toplane i pristaništa, u javnoj kasi bilo novca samo za projekat rekonstrukcije Stare vranjevačke opštine, za koji je umesto planiranih 8 miliona, utrošena samo polovina tih sredstava. Novca je znatno manje bilo i za JP Direkcija te je umesto 250 miliona njoj dodeljena samo petina sredstava, što je dalje raspoređeno na projekte industrijske zone, izgradnje kanalizacije, vodovoda i za kupovinu opreme.

Negovanje tradicije i kulture nacionalnih zajednica bili su jedan od prioriteta u oblasti kulture i obrazovanja u ovoj opštini, te su u skladu sa tim dodeljene i donacije mađarskoj, ali i romskoj nacionalnoj zajednici u iznosu od 450 odnosno 250 hiljada dinara. Za kulturu i rad kulturnih institucija izdvojeno je oko 27 miliona dinara, a kada se to uporedi sa planovima početkom godine, jasno je da opština nije imala nameru da ostvari uštede koje će biti na uštrb kulturnih sadržaja.

Za medije izdvojeno je oko 16 miliona dinara, od toga je čak 14 miliona za rad lokalnog radija Novi Bečej (čiji je osnivač opština). U poređenju sa susednim Bečejom, u kom je za lokalne medije namenjeno samo 2 miliona, može se reći da Novi Bečej, iako ima manje medija, toj sferi pridaje značaj, te izdvaja skoro 8 puta veća sredstva, odnosno oko 2% lokalnog budžeta. Osim radija, opština finansira i rad webinfo.rs internetskog portala.

U oblasti preostalih namenskih ulaganja, 33 miliona potrošeno je na javni red i bezbednost, višenamenske razvojne projekte, zaštitu životne sredine (oko 3 miliona), rad Turističke organizacije, Kancelarije za mlade, Kancelarije za rodnu ravnopravnost kao i za Kancelariju za lokalni i ekonomski razvoj.

Za zaštitu, uređenje i korišćenje poljoprivrednog zemljištva lokalna administracija je odredila ukupno 20 miliona dinara, međutim, iako je planirano da oko 10 miliona bude dodeljeno Fondu za razvoj poljoprivrede, realizovana je samo desetina iznosa tih sredstava.

Vojvođanska “idila” na birou

Stopa nezaposlenosti u Novom Bečeju je kamen spoticanja koji lokalna vlast pokušava da otkloni godinama, jer je bez posla oko 40% stanovnika ove opštine. Da bi se radno sposobno stanovništvo što pre aktiviralo u privredi, opština se okrenula projektima obuka za mlade preduzetnike u poljoprivrednoj proizvodnji, a na osnovu sredstava iz međunarodnih programa podrške.

Kako opštinu okružuju plodne oranice (površine od oko 54.000 hektara), gotovo podjednako sa brojem nezaposlenih Novi Bečej ima i registrovanih poljoprivrednika, međutim, mnogo je i onih stanovnika opštine koji imaju poljoprivredna gazdinstva i obrađuju zemlju, a koji nisu zavedeni u zvaničnim statistikama. Poljoprivreda je jedan od mogućih načina za smanjenje nezaposlenosti, međutim, iako ima planove za razvoj ove grane, opština za sada izdvaja svega 1% budžeta, i to za probni program razvoja preduzetništva u poljoprivrednim inkubatorima za mlade. Osim ove mere pomoći poljoprivredi, opština ne finansira druge mere, ali se pobrinula da njeni poljoprivrednici budu obuhvaćeni programom međuopštinske i regionalne saradnje sa susednim opštinama, u vidu besplatne analize agrohemijskog sastava zemljišta, što će im doneti uštede novca za kupovinu đubriva, ali i pomoć pri odabiru adekvatnih semenskih sorti.

Readmisija i izbeglice

Kako gotovo svi krajevi Vojvodine imaju nerešena socijalna pitanja sve većeg broja stanovnika koji su vraćeni u procesu readmisije iz zemalja EU, taj problem nije zaobišao ni opštinu Novi Bečej. Za razliku od mnogih susednih opština, Novi Bečej je u ovoj oblasti otišao i korak dalje, usvojivši strateške dokumente koji se bave rešavanjem problema ove kategorije društva (raseljena, izbegla i lica vraćena po Sporazumu o readmisiji). Vredi naglasiti da je Novi Bečej u svojoj strategiji planirao da do kraja 2016. godine obezbedi stambene objekte za najmanje pet porodica izbeglih i raseljenih lica, zatim da oko 30 porodica iz ove kategorije dobije pakete građevinskog materijala, a za najmanje tri porodice planirana je nabavka montažnih kuća. Osim toga, cilj je da se i najmanje 5 porodica iz ove kategorije stanovništva osnaži za osamostaljivanje u oblasti poljoprivredne proizvodnje i uslužnih delatnosti. Sredstva koja su namenjena za realizaciju ovih programa planiraju se iz opštinskog budžeta, ali i kroz donacije nadležnog Komesarijata, kao i sredstvima dobijenim od drugih nivoa vlasti.

Uz poljoprivredu, veliki potencijal Novog Bečeja je i turizam za čiji razvoj opština godinama ulaže velika sredstva i napore da se ovaj deo Vojvodine promoviše kao značajna turistička destinacija koja gostima može da ponudi veliki broj manifestacija (Velikogospojinski dani, Štrudlijada, Tiska akademija akvarela, Obzorja na Tisi…), ali kako se navodi u Strategiji održivog razvoja, opština ima i odlične uslove za nautički, lovno-ribolovni, ekološki, verski i sportski turizam.

Od većih i značajnijih privrednih ulaganja, iz opštine izdvajaju Italijansko-rumunsku kompaniju Serbia-manifatture koja je 2012. godine (neposredno pre izbora) počela sa radom i pokrenula proizvodnju u tekstilnoj industriji, zaposlivši oko 200 radnika nekadašnjeg preduzeća Pobeda, međutim iako je bilo pregovora sa više različitih potencijalnih investitora, novih stranih ulagača nema, bar kada je 2013. godina u pitanju.

Ekologija kao prioritet

Novi Becej Tisa

Prelepa Tisa

Novobečejci sa čak 3,5% sredstava iz budžeta brinu i o zaštiti životne sredine, te kao jedan od najvećih uspeha ističu izradu Regionalnog plana upravljanja otpadom do 2020.godine, ali su ponosni i na smanjenje potrošnje energije, kako kod budžetskih korisnika, tako i putem javne rasvete. Ovi projekti finansirani su mahom iz sredstava drugih nivoa vlasti.

U poređenju sa ostalim oblastima, obrazovanje zauzima takođe jedno od značajnih mesta na lestvici prioriteta opštine Novi Bečej, te se iz budžeta za njega izdvaja oko 8%, od čega je više od polovine novca namenjeno za osavremenjavanje nastave i stručno usavršavanje predavača. Kada je predškolska ustanova u pitanju, kapaciteti su dovoljni da zadovolje potrebe dece u svim delovima opštine, te nema lista čekanja, osim u Novom Miloševu, gde je planirano proširenje kapaciteta.

Socijalne usluge u Novom Bečeju oslanjaju se na realne potrebe stanovnika, te je kao jedna od novih usluga uvedena i pomoć u kući za decu sa invaliditetom. Veliki broj socijalnih usluga finansira se sredstvima Nacionalne službe za zapošljavanje, ali pre svega zahvaljujući inicijativama za njihovo uvođenje – sprovedeni su javni radovi i projekti “Ja mogu, ja želim i hoću da budem aktivan”, ali i “Pomoć u kući – uz našu pomoć i sunce lepše sija”. Centar za socijalni rad dodeljuje i jednokratnu novčanu pomoć korisnicima, pomaže u nabavci hrane, odeće i lekova, ali pokriva i troškove smeštaja i sahrane najugroženijih socijalnih kategorija stanovništva, a u toku je i sprovođenje pilot projekta Narodna kuhinja, u kojoj je za siromašne obezbeđeno oko 150 obroka dnevno. Namirnice za ovaj projekat finansira Crveni krst, dok je opština na sebe preuzela troškove pripreme i dopremanja.

Ivana Buš Jović 

(Tekst je nastao u okviru projekta “Mediji i lokalne samouprave”, koji realizuje Nezavisno društvo novinara Vojvodine uz podršku Rockefeller Brothers fondacije i Pokrajinskog sekretarijata za kulturu i javno informisanje)

Podelite ovu stranicu!